مروری بر نقش طراحی کالبدی مجتمع های مسکونی بر احساس امنیت اجتماعی ساکنان با تاکید بر نظریه های CPTED و فضای قابل دفاع

احساس امنیت اجتماعی به عنوان یکی از مولفه های کلیدی کیفیت زندگی در محیط های مسکونی، نقش مهمی در رضایت مندی ساکنان، تعاملات اجتماعی و پایداری اجتماعی محلات ایفا می کند. مطالعات اخیر نشان می دهند که این احساس لزوما بازتابی از میزان جرم نیست بلکه به طور قابل توجهی تحت تاثیر ویژگی های محیط ساخته شده و سازماندهی فضایی محیط سکونتی قرار دارد. در این راستا طراحی کالبدی مجتمع های مسکونی به عنوان عاملی موثر در شکل گیری ادراک امنیت اجتماعی مورد توجه پژوهشگران معماری و شهرسازی قرار گرفته است. با وجود توسعه رویکردهایی نظیر پیشگیری از جرم از طریق طراحی محیطی (CPTED) و نظریه های قابل دفاع، رابطه میان مولفه های طراحی کالبدی مجتمع های مسکونی و احساس امنیت اجتماعی ساکنان همچنان به صورت پراکنده و ناکامل بررسی شده است. هدف پژوهش حاضر تحلیل تاثیر مولفه های طراحی کالبدی مجتمع های مسکونی شامل نظارت طبیعی، کنترل دسترسی، قلمروپذیری و خوانایی فضایی بر احساس امنیت اجتماعی ساکنان است. نتایج پژوهش نشان می دهد که توجه هم زمان به مولفه های طراحی کالبدی می تواند نقش معناداری در ارتقای احساس امنیت اجتماعی ساکنان ایفا کرده و مبنایی علمی برای طراحی مجتمع های مسکونی با رویکرد ارتقای کیفیت زندگی و پایداری اجتماعی فراهم آورد.

کلیدواژه ها:

احساس امنیت اجتماعی ، طراحی کالبدی مجتمع های مسکونی ، فضای قابل دفاع ، CPTED