تاثیر مصالح بومی پایدار در کاهش اثرات زیست محیطی ساختمانها

افزایش روز افزون مصرف انرژی و گسترش ساخت و سازهای شهری در دهه های اخیر به بروز مشکلات متعدد زیست محیطی از جمله آلودگی هوا، تغییرات اقلیمی و کاهش منابع طبیعی منجر شده است. در این میان معماری پایدار به عنوان رویکردی موثر برای کاهش اثرات مخرب محیطی مطرح شده و یکی از ارکان اساسی آن انتخاب و به کارگیری مصالح بومی و پایدار است. مصالح بومی نه تنها به دلیل در دسترس بودن و کاهش هزینه های حمل و نقل و انرژی تولید، بلکه به واسطه سازگاری با شرایط اقلیمی و فرهنگی هر منطقه، اهمیت ویژه ای در طراحی پایدار دارند. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی تحلیلی به بررسی نقش مصالح بومی پایدار در کاهش اثرات زیست محیطی ساختمان ها در اقلیم مرطوب شمال ایران می پردازد. مصالحی همچون چوب، سفال، نی و کاهگل که در ساخت و سازهای سنتی شمال کشور به کار می رفته اند، از جنبه های مختلفی نظیر انرژی نهان، قابلیت بازیافت، عملکرد حرارتی و تهویه پذیری تحلیل شده اند. یافته ها نشان می دهد این مصالح علاوه بر پاسخگویی مناسب به شرایط اقلیمی خاص منطقه نقش مهمی در کاهش نیاز به مصرف انرژی و بهبود کیفیت زیست محیطی بناها ایفا می کنند. نتایج تحقیق بر ضرورت بازنگری در الگوهای ساخت و ساز معاصر و بهره گیری از مصالح بومی در قالب راهکارهای نوین معماری تاکید دارد و پیشنهاد می دهد که مصالح سنتی با فناوری های نو ترکیب شوند تا هم عملکرد بهینه تری داشته باشند و هم از منظر زیست محیطی پایدار باقی بمانند.

کلیدواژه ها:

مصالح بومی ، معماری پایدار ، طراحی اقلیمی ، اقلیم مرطوب شمال ، پایداری زیست محیطی ، انرژی نهان