بررسی استثنائات وارده بر قانون حفظ کاربری اراضی زراعی در خارج از محدوده شهری

قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها با هدف صیانت از امنیت غذایی، جلوگیری از خردشدگی اراضی و مهار گسترش بی رویه ساخت و ساز، تغییر کاربری اراضی کشاورزی را به ویژه در خارج از محدوده شهرها ممنوع اعلام کرده است. با این حال قانونگذار در متن قانون حفظ کاربری اراضی زراعی و باغ ها و اصلاحات بعدی آن استثنائاتی را پیش بینی کرده که در موارد خاص و با احراز ضرورت امکان تغییر کاربری را فراهم می کند. این استثنائات عموما ناظر بر طرح های عمومی و عمرانی دولت، پروژه های زیربنایی، نیازهای خدماتی، روستاها و فعالیت هایی است که ماهیتا وابسته به اراضی کشاورزی اند؛ مشروط بر آن که فرآیندهای قانونی از جمله اخذ مجوزهای لازم و پرداخت عوارض، مقرر رعایت شود. بررسی دقیق استثنائات مزبور نشان می دهد که دامنه و شرایط اعمال آنها محل تلاقی میان منافع عمومی و حقوق مالکانه اشخاص است و تفسیر مضیق آنها برای جلوگیری از سوء استفاده ضروری است. نقش مراجع تصمیم گیر به ویژه کمیسیون تبصره یک ماده یک قانون حفظ کاربری اراضی در احراز ضرورت و انطباق درخواست ها با ضوابط قانونی تعیین کننده است. تحلیل رویه اداری و قضایی در این حوزه بیانگر آن است که هر گونه توسعه خارج از محدوده شهری باید با اصل حفظ کاربری کشاورزی سازگار بوده و به عنوان امری خلاف اصل صرفا در چارچوب نص صریح قانون اعمال شود. روش انجام تحقیق روش تحلیلی - توصیفی است. مطالب از طریق مراجعه به کتابخانه ها، استفاده از کتب و مقالات حقوقی و نظرات دکترین حقوقی و اساتید دانشگاه و پایگاه های اینترنتی معتبر از ابزار فیش برداری استفاده و گردآوری شده است.

کلیدواژه ها:

قانون حفظ کاربری اراضی زراعی ، محدوده شهری ، محدوده خارج از شهر ، استثناها