تبعات منفی عدم رعایت حق الزحمه کارشناسی بر دادرسی عادلانه

دادرسی عادلانه به عنوان یکی از بنیادی ترین اصول حاکم بر نظام های قضایی مستلزم فراهم بودن تمامی سازوکارهای لازم برای کشف صحیح حقیقت و صدور رای منصفانه است. در این میان کارشناسان رسمی دادگستری نقشی کلیدی در تکمیل علم قاضی و تضمین کیفیت تصمیمات قضایی ایفا می کنند. با این حال یکی از چالش های کمتر مورد توجه اما اثرگذار در فرآیند دادرسی عدم رعایت منصفانه حق الزحمه کارشناسی و شکل گیری رویه های رضایت محور در کاهش آن است. این مقاله با طرح این مسئله که کاهش غیرقانونی یا سلیقه ای حق الزحمه کارشناسان چه تاثیری بر تحقق دادرسی عادلانه دارد، به روش تحلیلی انتقادی و با اتکا به قوانین، اصول دادرسی عادلانه و تحلیل آثار نهادی به بررسی پیامدهای این رویه می پردازد. یافته های پژوهش نشان می دهد که تضییع حق الزحمه کارشناسی نه تنها موجب تضعیف استقلال و انگیزه کارشناسان رسمی دادگستری می شود بلکه با کاهش کیفیت نظریه های کارشناسی، افزایش احتمال خطای قضایی، اطاله دادرسی و تضعیف اعتماد عمومی عدالت قضایی را در معرض آسیب ساختاری قرار می دهد. مقاله در پایان با اتخاذ رویکردی سیاست گذارانه بر ضرورت نهادینه سازی رعایت منصفانه حق الزحمه کارشناسی به عنوان یکی از مولفه های اساسی دادرسی عادلانه تاکید می کند.

کلیدواژه ها:

دادرسی عادلانه ، کارشناس رسمی دادگستری ، حق الزحمه کارشناسی ، استقلال قضایی ، کیفیت دادرسی