تبیین چارچوب طراحی محیطی مشارکتی با رویکرد HEPTED برای بهبود عملکرد فضایی در بافتهای دگردیسی روستا-شهر محدوده ملکش بجنورد

بافت های دگردیسی روستا-شهر به عنوان مناطق انتقالی که همزمان ویژگی های کالبدی، اجتماعی و اقتصادی روستا و شهر را دارند با چالش های متعددی در حوزه طراحی محیطی و عملکرد فضایی مواجه هستند. این پژوهش با هدف تبیین چارچوبی کاربردی برای طراحی محیطی مشارکتی مبتنی بر رویکرد HEPTED (Human Experience in Place-Based Environmental Design) در بافت دگردیسی روستا-شهر محدوده ملکش بجنورد انجام شده است. روش تحقیق ترکیبی است و شامل جمع آوری داده های کیفی و کمی از طریق مشاهده میدانی، مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ساکنان و ذینفعان و اجرای کارگاه های مشارکتی طراحی است. در این فرآیند مولفه های کلیدی تاثیرگذار بر بهبود عملکرد فضایی شناسایی و چارچوبی مبتنی بر ارتقای تجربه انسانی در محیط طراحی شده است. نتایج تحقیق نشان می دهد که بهره گیری از این چارچوب ضمن افزایش مشارکت فعال ساکنان، موجب بهبود تعاملات اجتماعی، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی و افزایش رضایت کاربران در بافت دگردیسی می شود. همچنین چارچوب ارائه شده می تواند به عنوان الگویی قابل تعمیم در سایر مناطق مشابه روستا-شهر مورد استفاده قرار گیرد. این مطالعه اهمیت رویکرد مشارکتی در طراحی محیطی را در مواجهه با تحولات فضایی پیچیده مناطق دگردیسی روستا-شهر تاکید می کند و راهکاری موثر برای ارتقای پایداری فضایی و اجتماعی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

طراحی محیطی مشارکتی ، رویکرد HEPTED ، بافت دگردیسی روستا شهر ، عملکرد فضایی ، محدوده ملکش ، پایداری اجتماعی