استفاده از مدل Breach در ارزیابی هیدروگراف ناشی شکست سد (مطالعه موردی سد هرات شهرستان خاتم استان یزد)

مدل Breach ابزاری قدرتمند برای شبیه سازی شکست سد و تخمین هیدروگراف جریان ناشی از آن است. این مدل با در نظر گرفتن عوامل مختلفی مانند هندسه، سد، مصالح بدنه سد، شرایط هیدرولوژیکی و زلزله شناسی، می تواند سناریوهای مختلف شکست را شبیه سازی کند. خروجی مدل Breach هیدروگراف جریان در پایین دست سد است که شامل دبی، جریان، ارتفاع آب و سرعت جریان در طول زمان می شود. این اطلاعات برای ارزیابی پیامدهای سیل ناشی از شکست سد و انجام اقدامات پیشگیرانه ضروری است. هدف این تحقیق ارزیابی هیدروگراف ناشی شکست سد با استفاده از مدل Breach در سد هرات واقع در شهرستان خاتم استان یزد می باشد. برای تخمین پارامترهای شکست سد و تعیین هیدروگراف خروجی ناشی از شکست سد از مدل Breach که مبتنی بر اصول هیدرولیک، هیدرولوژی و ژئوتکنیک می باشد استفاده شده است. نخست با در نظر گرفتن حالت های مختلف در شکست سد که در ادامه توصیف می شود شکست سد در مدل Breach GUI شبیه سازی شده است. پس از شبیه سازی شکست سد، هیدروگراف ها در حالات مختلف برای روندیابی و تعیین مناطق در خطر تعیین شده است. برای روندیابی سیلاب ناشی از شکست و تعیین پهنه ی سیلابی، ابتدا هندسه رودخانه در مدل های HEC-RAS و Arc Map و با کمک الحاقیه HEC-Geo RAS آماده شده است. تعیین لایه کاربری اراضی نیز با کمک نرم افزار Google Earth انجام شده است. نتایج نشان داد که در تراز شروع ۱۱۰ متر (کف مخزن)، بیشترین دبی سیلاب در زمان شکست رخ می دهد و با افزایش این تراز دبی سیلاب کاهش می یابد که نسبت کاهش دبی اوج از مقطع ورودی تا مقطع خروجی به مقدار دبی اوج و شکل هیدروگراف ورودی وابسته است. چنانکه در بحرانی ترین شکست ناشی از رگاب با وجود بیشترین دبی اوج در هیدروگراف شکست میزان تغییرات دبی ۸۷ درصد می باشد.

کلیدواژه ها:

هیدروگراف شکست سد ، سد هرات ، مدل Breach