ارائه راهکارهایی برای بازسازی سیمای شهری با رویکرد بهبود سلامت روان کودکان در شهرهای پساجنگ

جنگ علاوه بر تخریب کالبدی، شهرها پیامدهای عمیق روانی بر ساکنان به ویژه کودکان برجای می گذارد. کودکان به عنوان آسیب پذیرترین گروه اجتماعی در مواجهه با ویرانی های شهری، فقدان امنیت محیطی و اختلال در ساختارهای اجتماعی بیشترین آسیب های روانی از جمله اضطراب، استرس پس از سانحه و احساس ناامنی را تجربه می کنند. در این میان بازسازی سیمای شهر می تواند نقشی اساسی در بازگرداندن احساس امنیت، امید و سلامت روانی ایفا کند. هدف پژوهش حاضر ارائه چارچوبی مفهومی برای بازسازی سیمای شهری با رویکرد ارتقای سلامت روان کودکان در شهرهای پساجنگ می باشد. روش تحقیق از نوع توصیفی- تحلیلی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه ای، تحلیل نظری و تلفیق رویکردهای روان شناسی محیطی و طراحی شهری است. در این پژوهش با توجه به نظریه جبر متقابل آلبرت بندورا، از مدل مفهومی PHMS به عنوان چارچوبی برای تحلیل رابطه میان سیمای شهر و سلامت روان کودکان ارائه شده است. یافته های پژوهش نشان می دهد که عناصر کالبدی و بصری شهر نظیر نقاشی های دیواری، مقیاس فضا، حضور طبیعت، فضاهای بازی، خوانایی فضایی و نمادهای امیدبخش می توانند نقش مهمی در کاهش استرس روانی کودکان ایفا کنند. همچنین طراحی فضاهای شهری با رویکرد کودک محور، ایجاد محیط های امن و تقویت تعاملات اجتماعی از مهم ترین راهبردهای بازسازی شهری در دوره پساجنگ محسوب می شوند. همچنین نتایج پژوهش نشان می دهد که بازسازی سیمای شهری صرفا یک اقدام کالبدی نیست بلکه فرایندی چند بعدی است که می تواند به عنوان ابزاری برای بازسازی روانی جامعه و به ویژه کودکان مورد استفاده قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

سیمای شهر ، سلامت روان کودکان ، شهرهای پساجنگ ، خوانایی شهر ، احساس امنیت