مطالعات ژئوفیزیک به روش تحلیل چند کاناله امواج لرزه ای سطحی (MASW) (مطالعه موردی در بوشهر)

خاکها به طور گسترده در سراسر جهان پراکنده هستند اما در پروژه های مهندسی خواص ژئوتکنیکی ضعیف آنها مانند استحکام کم و تراکم پذیری بالا، سبب ایجاد مشکلات مهندسی نظیر نشست ناهموار، ترک خوردگی، لغزش و کاهش عمر مفید سازه می شود که یکی از ارکان مهم جلوگیری از خسارات به سازه ها شناسایی ویژگی های رفتاری و خواص دینامیکی خاک با بهره گیری از مطالعات ژئوتکنیک لرزه ای است. با توجه به اینکه به دست آوردن این گونه اطلاعات از روش های غیر ژئوفیزیکی هزینه های زیادی در بردارد لذا مناسب ترین روش برای این منظور روش های لرزه ای است. سرعت امواج برشی و درجه سختی خاک از جمله پارامترهای بسیار مهم و مورد نیاز در مطالعات ژئوتکنیکی است که در ارزیابی مقاومت لایه های زیر سطحی، اثرات ساختگاهی و تعیین پروفیل لایه های زیر سطحی به کار گرفته می شود. یکی از روش های تعیین مستقیم سرعت موج برشی روش لرزه نگاری درون چاهی است که روشی مخرب، زمان بر و پرهزینه است. در مقابل این روش، روشی کامل تر تحت عنوان تحلیل چند کاناله امواج سطحی (MASW) معرفی شده است که یک روش ژئوفیزیکی غیر مخرب، سریع و کم هزینه است. نتایج حاصل از این مطالعات و آزمایش های ژئوتکنیکی در رده بندی ساختگاه با استفاده از آیین نامه های ساختمانی کاربرد گسترده ای دارد. محدوده مورد مطالعه در استان بوشهر، نیروگاه اتمی بوشهر واقع شده است. جهت مطالعه لایه های زمین شناسی از آزمایشات غیر مخرب ژئوفیزیک روش تحلیل چند کاناله امواج لرزه ای سطحی انجام گرفت. در این مطالعات پروفیل لرزه ای امواج سطحی برداشت و مورد پردازش قرار گرفت. با توجه به فرم افزایش ناگهانی سرعت در اعماق ۱ تا ۴ متر می توان این افزایش سرعت را احتمالا به سنگ پوش فوقانی cap rock دانست. هم چنین روند ملایم افزایش سرعت امواج لرزه ای نشان دهنده لایه مارنی اشباع در عمق های زیرین می باشد. بر اساس نتایج حاصل از گمانه مورد بررسی، سرعت متوسط موج برشی تا عمق ۳۰ متری در گمانه بیشتر از ۳۷۵ و کمتر از ۷۵۰ متر بر ثانیه می باشد لذا جهت مطالعه و طراحی پی مطابق استاندارد ۲۸۰۰ ایران در گروه II و بر اساس آئین نامه IBC International Building Code در رده ی طبقه بندی می گردد.

کلیدواژه ها:

موج برشی ، تحلیل چند کاناله امواج ، سطحی ، ژئوتکنیک لرزه ای ، پهنه بندی