حس تعلق به دانشجویان معماری به رشته و دانشکده معماری

حس تعلق به مکان رابطه ای معنادار بین احساس، شناخت و ادراک افراد با فضاست که می تواند باعث به وجود آمدن احساس ها و پیامدهای مثبت در عوامل اجتماعی، روانشناختی و فیزیولوژیکی شود به همین منظور در پژوهش حاضر به بررسی عوامل موثر بر ایجاد حس تعلق به فضاهای دانشگاهی پرداخته شده است. پژوهش حاضر از حیث هدف کاربردی و از نظر روش توصیفی است که برای گردآوری داده های آن از روش پیمایشی مقطعی استفاده شده است. جامعه آماری شامل کلیه دانشجویان مشغول به تحصیل در شهر تهران می باشد و در آن از روش نمونه گیری خوشه ای تصادفی استفاده شده است. بدین ترتیب که ۱۶۸ نفر از دانشجویان سال سوم و چهارم کارشناسی و سال دوم کارشناسی ارشد معماری از پنج دانشگاه دانشگاه شهید بهشتی، دانشگاه تهران، دانشگاه علم و صنعت، دانشگاه شهید رجایی و دانشگاه آزاد اسلامی واحد علوم تحقیقات انتخاب شدند. یک پرسشنامه ۶۱ سوالی محقق ساخته به عنوان ابزار گردآوری اطلاعات استفاده شد که روایی آن با نظرسنجی از اساتید حوزه معماری و روانشناسی و پایایی آن با استفاده از آلفای کرونباخ (۰.۹۴۱=Q) مورد بررسی و تایید قرار گرفت. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از روش های همبستگی و تحلیل عاملی اکتشافی انجام شد. در نتایج تحلیل عاملی، غیر از عامل حس تعلق به دانشگاه، ۸ عامل دیگر استخراج گردید که در سطح همبستگی معناداری با عامل حس تعلق به مکان داشتند. در مجموع حدود ۵۴ درصد از واریانس کل حس تعلق به مکان توسط این ۸ عامل پوشش داده شد. نتایج نشان داد عوامل طراحی محیطی (ساماندهی فضایی، سایت و محوطه دانشگاه، کمیت و کیفیت کلاس های آموزشی و کمیت و کیفیت مبلمان محوطه)، عوامل انسانی (رفتار اساتید و کارکنان با دانشجویان) و عوامل فردی (شرکت در فعالیت های علمی، فرهنگی اجتماعی و اهمیت به تکالیف دانشگاهی) به ترتیب بیشترین همبستگی با حس تعلق به دانشگاه را داشتند و لازم است در طراحی محیط و برنامه های آموزشی، اساتید، کارکنان و دانشجویان مورد توجه قرار گیرند.

کلیدواژه ها:

حس تعلق به مکان ، فضاهای دانشگاهی ، معماری دانشگاهی ، کیفیت فضایی ، روانشناسی محیط