مروری بر کنفرانس های بین المللی در حوزه آب و محیط زیست و جایگاه ایران در بین کشورهای جهان

استفاده از ملاک ها و اصولی که خصوصیات کیفی سیاست ها و برنامه های یک کشور در حوزه های مختلف اقتصادی، اجتماعی و محیط زیستی و سایر حوزه ها را در قالب داده های کمی ارائه دهد همواره به عنوان یکی از مسائل اساسی و مهم ترین دغدغه های برنامه ریزان، سیاست مداران و پژوهشگران بوده است که این کار با استفاده از شاخص هایی صورت می گیرد. شاخص ها معمولا از نظریه ها، نگرش ها و یا موقعیت ها سرچشمه می گیرند و مانند علائمی مسیر و جهت حرکات را مشخص می کنند. به همین دلیل طی سال های گذشته تدوین شاخص ها در حوزه های مختلف برای اندازه گیری و سنجش عملکرد کشورها به خصوص حوزه های اقتصادی بسط و گسترش یافته و مدت های طولانی است که در سطوح ملی و بین المللی ملاک مقایسه کشورها محسوب می شوند. اما بزودی مشخص شد که این شاخص ها قادر به تبیین ابعاد مختلف توسعه نبوده و تصویر گمراه کننده ای از توسعه ارائه می دهند. به همین دلیل بازنگری در این شاخص ها در کانون توجه بسیاری از دولت های جهان به ویژه کشورهای توسعه یافته قرار گرفت. با بسط و توسعه پارادایم توسعه پایدار در دهه ۹۰ موضوع تدوین شاخص های توسعه پایدار و سنجش کشورها بر اساس این شاخص ها بیش از گذشته مطرح شد به همین دلیل در فصل چهلم دستور کار ۲۱ بر تدوین و بسط شاخص های توسعه پایدار و استفاده از آنها برای سنجش و اندازه گیری توسعه پایدار تاکید شده است. پس از تصویب دستور کار ۲۱ در سال ۱۹۹۲ همواره یکی از بزرگ ترین چالش ها در این خصوص این موضوع بوده است که چگونه می توان سیاست ها و برنامه های کشورهای مختلف را برای دستیابی به توسعه پایدار و پیشرفت آنان به سمت توسعه پایدار اندازه گیری کرد. با تشکیل کمیسیون برانتلند و کنفرانس سران، زمین برای توسعه شاخص های پایداری و همچنین روش های سنجش آن ها تلاش های زیادی به عمل آمده و بعضا نیز به موفقیت های قابل قبولی در برخی از حوزه های توسعه پایدار به خصوص حوزه های اقتصادی بدست آمده است(پوراصغر، ۱۳۹۴). این تلاش ها در طی سال های آتی ادامه داشته و هر ۱۰ سال در قالب جدیدی خودنمایی می کند. در این مقال به دنبال بیان و تشریح این تلاش ها و نیز تاثیرات آن می باشیم.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار ، کنفرانس زمین ۱۹۹۲ ، SDG ، MDG