مدیریت و راهبری هوشمند سیستمهای آبیاری و نقش آن در توسعه پایدار

بی شک اهمیت غذا و امنیت غذایی به عنوان یکی از چالش های عصر حاضر و آینده بر کسی پوشیده نیست. افزایش روزافزون جمعیت از یک سو و کمبود زمین های قابل کشت از سوی دیگر بشر را به سمت افزایش عملکرد زراعی سوق داده است. از طرف دیگر کمبود آب و حساسیت در قبال حفظ محیط زیست و حفظ منابع، انرژی متخصصین علوم کشاورزی را بر آن داشته است تا با ایجاد شیوه های نوین در مدیریت مزرعه علاوه بر بهینه سازی مصرف آب و نهاده ها عملکرد را نیز افزایش داده و در نهایت بازده اقتصادی را بالا ببرند. در راستای چنین اهدافی بود که عناوینی مانند کشاورزی دقیق، مکانیزاسیون، اتوماسیون، هوشمندسازی، کاربرد سنجش از راه دور (RS)، سیستم های اطلاعات جغرافیایی (GIS)، هوش مصنوعی و امکانات مخابراتی و استفاده از دیگر فناوری های جدید به دنیای کشاورزی نوین وارد شده اند. آنچه که از روش های نوین بخصوص در حوزه آبیاری نسبت به روش های سنتی انتظار می رود کاهش مصرف آب به شرط عدم کاهش میزان بهره وری است. البته وابستگی شدید سیستم های مکانیزه به نیروی انسانی جهت نظارت مستمر بر عملکرد ابزار و تجهیزات از یک سو و خطای ناشی از اپراتور و یا تاخیر در انجام اقدام لازم از سوی دیگر موجب کاهش بهره وری شده و تاثیر این پارامترها با توسعه شبکه آبرسانی و افزایش تنوع تجهیزات آبیاری بیشتر از گذشته گردیده است. نبود بانک اطلاعاتی از وضعیت عملکرد سیستم و عدم ثبت بازخوردهای ناشی از تصمیمات و انجام اقدامات مختلف عامل مهمی در پایین بودن میزان بهره وری در این نوع سیستم ها می باشد. با توجه به روند سریع کاهش ذخایر آبی که ضرورت افزایش بهره وری و کارایی مصرف آب را به دنبال داشته، نتیجه پژوهش ها و مطالعات معطوف به این موضوع شده است که با انجام اتوماسیون و هوشمندسازی کاربرد آب از استحصال تا مصرف و سیستم های آبیاری تحت فشار محدودیت های ذکر شده از بین رفته و امکان بهبود مصرف آب و ارتقاء سطح بهره وری واحدهای آبیاری مهیا گردد؛ به طوری که از این طریق است که می توان شاهد کاهش ۳۰ الی ۵۰ درصدی در میزان آب مصرفی بود [۱۱].

کلیدواژه ها:

مکانیزاسیون ، اتوماسیون ، هوشمندسازی سیستمهای آبیاری ، توسعه پایدار