توسعه پایدار کشاورزی مبتنی بر فناوری های نوین انرژی خورشیدی (مطالعه موردی تولید همزمان برق و محصول کشاورزی در چارچوب فناوری اگر پولتائیک)

با توجه به رشد جمعیت جهانی که پیش بینی می شود تا سال ۲۰۵۰ به بیش از ۹ میلیارد نفر برسد تقاضای جهانی برای غذا به طور چشمگیری افزایش خواهد یافت و این روند می تواند امنیت غذایی را به عنوان یکی از مولفه های کلیدی «توسعه پایدار» با چالش مواجه کند. انرژی یکی از ارکان اصلی زنجیره تامین غذا است و نقش تعیین کننده ای در بهره وری و پایداری آن دارد. بر اساس گزارش سازمان غذا و کشاورزی ملل متحد (FAO) بخش قابل توجهی از فعالیت های زنجیره تامین غذا به شدت به سوخت های فسیلی وابسته است و حدود ۲۴ درصد از کل انتشار گازهای گلخانه ای (GH) جهان را به خود اختصاص می دهد. در کنار این موضوع روندهای اخیر شهرنشینی و صنعتی شدن کشاورزی فشار مضاعفی بر بخش کشاورزی به عنوان ستون اصلی تامین تقاضای غذایی وارد کرده است. از این رو توسعه و به کارگیری روش های تولید کارآمدتر و پایدارتر، با سازگاری بالاتر در برابر تغییرات اقلیمی ضرورت دارد. در این چارچوب با در نظر گرفتن اهمیت امنیت انرژی، رویکردهایی نظیر «کشاورزی پایدار و کشاورزی انرژی هوشمند» با تمرکز بر منابع جایگزین انرژی به عنوان راهکارهای قابل اجرا مطرح می شوند. در میان منابع تجدیدپذیر انرژی خورشیدی به طور گسترده برای تامین نیازهای حرارتی و الکتریکی فعالیت های مختلف، کشاورزی چه در سامانه های متعارف و چه مدرن مورد استفاده قرار گرفته است. در این میان، فناوری اگر پولتائیک (AV) به عنوان یکی از رویکردهای نوین کاربری دوگانه، زمین طی دهه اخیر به سرعت در اروپا، شرق آسیا و آمریکای شمالی توسعه یافته و به عنوان راهکاری کلیدی برای همزمان سازی تولید برق خورشیدی و محصولات کشاورزی در چارچوب پیوند آب انرژی غذا (WEF) شناخته می شود. سامانه های AV می توانند مصرف آب را کاهش دهند و با ارائه مدل های تجاری جذاب امکان گسترش پایدارتر سامانه های فتوولتائیک (PV) را با لحاظ منافع ذی نفعان محلی و بخش کشاورزی فراهم کنند. با این حال ادغام فناوری های خورشیدی به ویژه سامانه های PV با فعالیت های کشاورزی با چالش هایی نیز همراه است که مهم ترین آنها به حوزه سیاست گذاری و پذیرش اجتماعی باز می گردد.

کلیدواژه ها:

کشاورزی پایدار ، پیوند آب انرژی - غذا ، انرژی خورشیدی ، تولید همزمان ، اگر پولتائیک