ارزیابی اقتصادی خسارات فرسایش بادی و ریزگردها بر بخش های کشاورزی و انرژی ایران و جهان

فرسایش بادی و پدیده ریزگردها یکی از پرهزینه ترین اشکال تخریب سرزمین در مناطق خشک و نیمه خشک جهان به شمار می رود و اثرات اقتصادی آن به طور مستقیم بر تولیدات کشاورزی و زیرساخت های انرژی منعکس می شود. هدف این پژوهش، ارزیابی کمی و اقتصادی خسارات ناشی از فرسایش بادی و ریزگردها با تمرکز ویژه بر بخش های کشاورزی و انرژی در ایران و مقایسه نتایج با تجارب جهانی است. در این مطالعه از ترکیب مدل های فیزیکی فرسایش بادی (RWEQ)، تحلیل های اقتصادسنجی پانل، دیتا روش هزینه جایگزینی، هزینه بیماری و شبیه سازی Monte Carlo استفاده شد. نتایج نشان می دهد که میانگین خسارت سالانه فرسایش بادی و ریزگردها در ایران معادل ۱/۳ تا ۲/۱ درصد تولید ناخالص داخلی بخش کشاورزی و ۴ تا ۸ درصد ارزش افزوده بخش انرژی است. کاهش عملکرد محصولات زراعی در استان های خوزستان، سیستان و بلوچستان و کرمان بین ۱۲ تا ۲۷ درصد برآورد شد در حالی که راندمان نیروگاه های خورشیدی در مناطق گردوغباری تا ۳۵ درصد افت داشته است. مقایسه جهانی نشان می دهد شدت نسبی خسارات ایران بالاتر از میانگین جهانی و مشابه مناطق بحرانی چین شمالی و خاورمیانه است. نتایج این پژوهش بر ضرورت سیاست های یکپارچه مدیریت خاک، آب و انرژی تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

مدل اقتصادسنجی ، ارزش گذاری زیست محیطی ، شبیه سازی مونته کارلو ، Monte Carlo ، تخریب اراضی خشک ، راندمان انرژی