ارزیابی کارایی انرژی در تولید پیاز دشت تبریز

تحولات اقتصادی و جمعیتی دهه های اخیر بخش کشاورزی کشورهای در حال توسعه از جمله ایران را با ضرورت افزایش تولید و پایداری نظام غذایی مواجه ساخته است. در چنین شرایطی نحوه بهره برداری از منابع تولید به ویژه انرژی به یکی از عوامل تعیین کننده در بهبود عملکرد فعالیت های کشاورزی تبدیل شده است؛ به گونه ای که مدیریت صحیح مصرف انرژی می تواند ضمن تقویت تولید از شدت پیامدهای نامطلوب زیست محیطی نیز بکاهد. از همین رو هدف مطالعه حاضر اندازه گیری انرژی در تولید محصول پیاز دشت تبریز می باشد. داده های مورد نیاز از طریق تکمیل پرسشنامه از ۱۴۰ کشاورز پیاز کار منطقه جمع آوری گردیده و مقادیر داده ها با استفاده از هم ارزهای استاندارد به میزان انرژی تبدیل شد. برای نیل به هدف پژوهش نسبت به برآورد تابع تولید هم ارز انرژی با رهیافت تولید مرزی تصادفی اقدام گردید. نتایج حاصل از برآورد تابع ترانسلوگ مرزی تصادفی نشان داد که انرژی ورودی عوامل، بذر، نیروی کار، کود حیوانی، سم و کود شیمیایی تاثیر معنی داری بر انرژی خروجی محصول پیاز داشته و میانگین کارایی انرژی مزارع مورد مطالعه ۶۶ درصد می باشد. نتایج حاکی از آن است که ارتقاء کیفیت و بهینه کردن کمیت مصرف نهاده ها می تواند نقش تعیین کننده ای در بهبود فرآیند تولید و مصرف بهینه انرژی ایفا کند. از این منظر با بهره گیری کاراتر از ظرفیت های فنی و اقتصادی فعالیت های کشاورزی می توان میزان انرژی خروجی مزارع مدنظر را تا ۳۴ درصد افزایش داد مشروط به اینکه عوامل عدم کارایی شناسایی و از بین بروند.

کلیدواژه ها:

انرژی ، پیاز ، تابع تولید ، رهیافت مرزی تصادفی ، کارایی