ناپایداری شهری و عوامل موثر بر آن، مطالعه موردی: شهر سنندج

ناپایداری شهری به عنوان یکی از چالش های بنیادین برنامه ریزی شهری معاصر، حاصل تعامل پیچیده عوامل کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و مدیریتی است که کیفیت زندگی شهروندان و کارکرد سامانه های شهری را تحت تاثیر قرار می دهد. شهر سنندج به عنوان مرکز استان کردستان، به دلیل ویژگی های جغرافیایی، توپوگرافی ناهموار، رشد شتابان جمعیت، گسترش بافت های فرسوده و ناکارآمد و محدودیت های اقتصاد منطقه ای، با مصادیق متعددی از ناپایداری شهری مواجه است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی و تبیین عوامل موثر بر ناپایداری شهری در سنندج با رویکرد کیفی است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، توصیفی-تحلیلی بوده و داده های آن از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته با خبرگان و مسئولان حوزه شهری و همچنین بررسی اسناد و طرح های توسعه شهری گردآوری شده است. تحلیل داده ها با روش تحلیل مضمون (Thematic Analysis) و با کمک نرم افزار MAXQDA انجام شده و مضامین پایه، سازمان دهنده و فراگیر استخراج شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که ناپایداری شهری سنندج در پنج بعد اصلی کالبدی-فضایی، اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، زیست محیطی و مدیریتی-نهادی قابل دسته بندی است که در میان آن ها، فرسودگی بافت های شهری، ضعف حکمرانی شهری و اقتصاد وابسته به بخش دولتی از مهم ترین مضامین فراگیر شناسایی شده هستند. نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای بازنگری در سیاست های شهری و تدوین راهبردهای ارتقای پایداری در سنندج و شهرهای مشابه در منطقه زاگرس باشد.

کلیدواژه ها:

ناپایداری شهری ، تحلیل مضمون ، حکمرانی شهری ، سنندج