تحلیلی بر شهر مشهد از منظر سرزندگی شهری

سرزندگی شهری طی شش دهه گذشته و به ویژه در سال های اخیر، موردتوجه ساحت های نظری و عملی شهرسازی در سراسر جهان قرارگرفته و ازجمله مفاهیمی است که برنامه ریزی و توسعه شهری در قرن جدید را هدایت می کند. این مفهوم که ریشه در نظریه های شهری کلاسیک و نیز مطالعات معاصر رفتار شهری دارد، تعامل میان اجزای کالبدی، کارکردی و اجتماعی شهر را به صورت یک کل سیستمی موردتوجه قرار می دهد. شهر مشهد به عنوان دومین کلان شهر ایران و یکی از قطب های مهم مذهبی، گردشگری و اقتصادی کشور، دارای ویژگی های منحصربه فردی بوده که ساختار سرزندگی شهری آن را تحت تاثیر قرار داده است. از یک سو، حضور جریان های پیوسته زائران و گردشگران و تمرکز عملکردهای مذهبی در محورهای مرکزی شهر، پویایی های خاصی در فضاهای شهری آن ایجاد نموده و از سوی دیگر، چالش های فزاینده شهر متاثر از روند روزافزون جمعیت آن، منجر به تضعیف سرزندگی شهری آن شده است. به همین منظور، پژوهش حاضر باهدف بررسی وضعیت شهر مشهد از منظر سرزندگی شهری انجام گرفته است. در این پژوهش با روش ترکیبی و ماهیت توصیفی-تحلیلی، پرسشنامه ای محقق ساخته بر اساس طیف لیکرت بین ۴۴ نفر از متخصصان و پژوهشگران مرتبط با موضوع این پژوهش با روش گلوله برفی توزیع شده و برونداد آن با آزمون تی تک نمونه ای مورد تجزیه و تحلیل قرارگرفته است. نتایج این پژوهش بیانگر آن است که شهر مشهد از منظر ایمنی و امنیت اجتماعی (با میانگین ۲.۷۷)، پویایی و تعاملات اجتماعی (با میانگین ۲.۹۴)، دسترس پذیری (با میانگین ۲.۷۸)، فراغت و آسایش محیطی (با میانگین ۲.۵۹)، امکانات و تجهیزات شهری (با میانگین ۲.۲۱)، تنوع و جذابیت بصری (با میانگین ۲.۴۶)، خوانایی شهر (با میانگین ۲.۷۳) و کیفیت محیطی (با میانگین ۲.۲۶) شرایط مساعدی را ندارد. ازاین رو، درمجموع می توان گفت که شهر مشهد از سرزندگی شهری (با میانگین ۲.۶۶) مطلوبی برخوردار نیست که این مسئله نیازمند توجه مسئولان و مدیران شهری این شهر است.

کلیدواژه ها:

تعاملات اجتماعی ، دسترس پذیری ، خوانایی ، سرزندگی شهری ، شهر مشهد