روش های نوین جلوگیری از رسوب گذاری لوله های انتقال آب با مطالعه موردی شهر همدان

رسوب گذاری در لوله های انتقال آب شهری یکی از چالش های اساسی در مدیریت شبکه های آبرسانی است که منجر به کاهش ظرفیت جریان، افزایش مصرف انرژی، تشدید خوردگی و افت کیفیت آب می گردد. در شهر همدان، به دلیل سختی بالای آب و وجود مقادیر قابل توجه کربنات کلسیم و منیزیم در منابع تامین آب، معضل تشکیل رسوب در خطوط انتقال و شبکه توزیع به طور جدی مطرح است. روش های سنتی رسوب زدایی نظیر شست وشوی مکانیکی، اسیدشویی و پیگ زنی، علی رغم کارایی نسبی، محدودیت هایی از قبیل نیاز به توقف جریان آب، آسیب به پوشش داخلی لوله ها، دفع مشکل ساز پساب های شیمیایی و هزینه های بالای تعمیر و نگهداری دارند. در این مقاله مروری، روش های نوین رسوب زدایی شامل فناوری اولتراسونیک، امواج الکترومغناطیسی، پیگ های هوشمند، پوشش های ضد رسوب نانوساختار، افزودنی های سبز (بازدارنده های سازگار با محیط زیست) و میدان های مغناطیسی پرقدرت معرفی، و مکانیسم عملکرد هر یک تحلیل شده است. همچنین با مطالعه موردی شهر همدان، امکان سنجی کاربرد این روش ها بر پایه پارامترهای کیفی آب (سختی کل، PH، دما و میزان مواد جامد محلول) و شرایط هیدرولیکی شبکه (قطر، جنس و عمر لوله ها) ارزیابی گردیده است. یافته ها نشان می دهد که ترکیب روش اولتراسونیک با پوشش های نانوساختار داخلی و تزریق دزهای بهینه بازدارنده های زیستی، می تواند تا ۸۵ درصد از نرخ رسوب گذاری در خطوط انتقال همدان بکاهد. در پایان، با توجه به ملاحظات فنی، اقتصادی و زیست محیطی، چارچوبی اولویت بندی شده برای انتخاب روش مداخله بهینه در وضعیت های مختلف بهره برداری از شبکه آب همدان پیشنهاد شده است.

کلیدواژه ها:

رسوب زدایی ، لوله های انتقال آب شهری ، شهر همدان ، اولتراسونیک ، پوشش های نانوساختار