نقش الگوی زیست بوم پایدار در ارتقای سلامت روان بر اساس اصول معماری ایرانی– اسلامی در منطقه کم برخوردار ملازینال تبریز

سلامت روان به عنوان یکی از مولفه های اساسی کیفیت زندگی شهری، به طور مستقیم تحت تاثیر کیفیت محیط کالبدی و نحوه سازمان دهی فضاهای زیستی قرار دارد. در بافت های کم برخوردار شهری، نارسایی های کالبدی و بی توجهی به نیازهای روانی و فرهنگی ساکنان می تواند منجر به افزایش تنش های روانی و کاهش احساس آرامش شود. در این میان، الگوی زیست بوم پایدار مبتنی بر اصول معماری ایرانی– اسلامی، با تاکید بر هماهنگی میان انسان، طبیعت و فرهنگ، ظرفیت مناسبی برای ارتقای سلامت روان در این بافت ها فراهم می آورد. پژوهش حاضر با هدف تبیین نقش الگوی زیست بوم پایدار در ارتقای سلامت روان در چارچوب اصول معماری ایرانی–اسلامی و با تمرکز بر منطقه کم برخوردار ملازینال شهر تبریز انجام شده است. سوال اصلی پژوهش آن است که الگوی زیست بوم پایدار مبتنی بر معماری ایرانی–اسلامی چه نقشی در ارتقای سلامت روان ساکنان این منطقه دارد. روش تحقیق با رویکردی کیفی-تفسیری و با استفاده از راهبرد تحقیق موردی انجام شده است و داده ها با استفاده از پرسشنامه و به صورت پیمایشی گردآوری شده اند. یافته های پژوهش نشان می دهد که ارتقای مولفه هایی همچون مقیاس انسانی، خوانایی فضایی، ارتباط با طبیعت، محرمیت و آرامش محیطی، می تواند نقش موثری در کاهش تنش های روانی و بهبود سلامت روان ساکنان ایفا کند. بر این اساس، بهره گیری از الگوی زیست بوم پایدار مبتنی بر معماری ایرانی– اسلامی می تواند به عنوان راهبردی مناسب در برنامه ریزی و بازآفرینی بافت های کم برخوردار شهری مورد توجه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

زیست بوم پایدار ، سلامت روان ، معماری ایرانی– اسلامی ، بافت کم برخوردار ، ملازینال تبریز