ارائه راهکارهایی جهت طراحی فضاهای آرامش بخش و حمایتی برای همراهان بیماران با رویکرد انسان محور در ارتقاء کیفیت تجربه ی درمانی در شهر تهران

در سال های اخیر، افزایش فشارهای روانی بر همراهان بیماران در مراکز درمانی تهران نشان داده است که فضاهای جانبی درمان، اغلب فاقد کیفیت های لازم برای تامین آرامش، حمایت عاطفی و تجربه ای انسانی هستند؛ از این رو مسئله ی اصلی این پژوهش، کمبود الگوهای طراحی انسان محور برای ارتقاء تجربه درمانی همراهان است. مرور پیشینه ی پژوهش های داخلی و بین المللی نشان می دهد که هرچند نقش طراحی محیطی در بهبود تجربه درمانی مورد تاکید بوده اما مطالعات اندکی به صورت مشخص به نیازهای همراهان بیماران در بستر فرهنگی و شهری تهران پرداخته اند. اهمیت این تحقیق در آن است که همراهان بیماران بخشی تاثیرگذار در روند درمان و عاملی کلیدی در کاهش اضطراب و بهبود کیفیت ادراک محیط درمانی به شمار می آیند. پرسش اصلی پژوهش این است که "ویژگی های طراحی انسان محور در فضاهای آرامش بخش و حمایتی ویژه ی همراهان بیماران کدام اند و چگونه می توانند کیفیت تجربه درمانی را ارتقاء دهند؟" در همین راستا، هدف تحقیق ارائه ی چارچوبی کاربردی برای طراحی فضاهای حمایتی مبتنی بر نیازهای واقعی کاربران است. این پژوهش با رویکردی کیفی، مبتنی بر تحلیل اسنادی، مشاهده میدانی و مصاحبه ی نیمه ساختاریافته با همراهان بیماران در چند بیمارستان منتخب تهران انجام شده است. یافته ها نشان می دهد که توجه به جنبه های ادراکی-روانی، کیفیت های حسی، انعطاف پذیری فضایی، دسترسی پذیری، مولفه های طبیعت محور و امکانات رفاهی متناسب با فرهنگ کاربران می تواند به طور چشمگیری اضطراب همراهان را کاهش داده و تجربه درمانی آنان را ارتقاء بخشد؛ بنابراین طراحی انسان محور، عاملی تعیین کننده در ایجاد فضاهای درمانی حمایتگر و موثر در ارتقاء کیفیت خدمات سلامت شهری است.

کلیدواژه ها:

طراحی انسان محور ، فضاهای آرامش بخش ، معماری شفابخش ، همراهان بیماران ، تجربه درمانی ، بیمارستان های تهران