بررسی عوامل موثر در معماری حس گرا

در سال های اخیر، معماری معاصر با چالش فقدان ارتباط حسی عمیق میان انسان و محیط مواجه شده است. غلبه رویکرد بصرمحور باعث نادیده گرفتن سایر حواس و ایجاد فضاهای یک بعدی شده که نمی توانند تجربه ای معنادار و ماندگار برای کاربران خلق کنند. معماری حس گرا به عنوان پاسخی به این نقیصه، با تاکید بر تحریک همه جانبه حواس، سعی در احیای پیوند عمیق انسان با فضای معماری دارد. هدف از این پژوهش شناسایی، تحلیل و اولویت بندی عوامل موثر در معماری حس گرا است تا چارچوبی کاربردی برای معماران فراهم آید. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی-تحلیلی در سه مدرسه ابتدایی شهر کرج (روحانی، علوی و شریف) بر روی ۳۵۰ دانش آموز ۷-۱۲ ساله و ۲۰ معلم انجام شد. داده ها از طریق پرسشنامه های استاندارد، ابزارهای اندازه گیری فیزیکی (لوکس متر، دسی بل متر) و تحلیل محتوای نمونه های موردی جمع آوری شدند. تجزیه و تحلیل با روش های AHP، ANP و تکنیک دلفی با مشارکت ۱۵ متخصص معماری و روان شناسی محیطی انجام گرفت. نتایج نشان داد فرضیه پژوهش مبنی بر تاثیرگذاری نور و سایه، متریال و بافت، و رنگ و کنتراست تایید شد. نور و سایه با وزن ۰.۴ مهم ترین عامل شناخته شد (۲۵% افزایش آرامش)، متریال و بافت با وزن ۰.۳۵ حس تعلق به مکان را ۳۰% تقویت می کند و رنگ و کنتراست با وزن ۰.۲۵ خستگی ذهنی را ۲۰% کاهش می دهد. مدرسه Ørestad دانمارک به عنوان نمونه موفق معماری حس گرا شناسایی شد. معماری حس گرا می تواند کیفیت فضاهای یادگیری را بهبود بخشیده و پاسخگوی نیازهای حسی کاربران باشد.

کلیدواژه ها:

معماری حس گرا ، تجربه چندحسی ، نور و سایه ، متریال و بافت ، فضاهای آموزشی