بررسی تاثیر تاخیر در پرداخت مطالبات پیمانکاران بر عملکرد زمانی و اقتصادی پروژه های عمرانی و ارزیابی کلیم های مالی ناشی از آن

پروژه های ساختمانی به دلیل حجم بالای سرمایه گذاری، تعدد ذی نفعان و پیچیدگی فرآیندهای اجرایی، وابستگی زیادی به تامین به موقع منابع مالی دارند. تاخیر در پرداخت مطالبات پیمانکاران، علاوه بر ایجاد اختلال در جریان نقدینگی، می تواند موجب افزایش مدت اجرای پروژه، رشد هزینه های مستقیم و غیرمستقیم، کاهش بهره وری منابع، افزایش ریسک های قراردادی و شکل گیری کلیم های مالی شود. هدف این پژوهش، بررسی تاثیر تاخیر در پرداخت مطالبات پیمانکاران بر عملکرد زمانی و اقتصادی پروژه های عمرانی و تحلیل کلیم های مالی ناشی از آن است. این پژوهش با روش توصیفی–تحلیلی و رویکرد مطالعه موردی در پروژه ۶۰۸ واحدی نهضت ملی مسکن نجف آباد انجام شده است. داده های موردنیاز از اسناد مالی و حسابداری پروژه، صورت وضعیت های پیمانکار، گزارش های پیشرفت فیزیکی و مالی، مستندات قراردادی، اطلاعات پرداخت تسهیلات بانک عامل و آورده متقاضیان گردآوری و با استفاده از تحلیل اسناد و مقایسه روندهای زمانی و مالی مورد بررسی قرار گرفته است. نتایج پژوهش نشان می دهد که تاخیر در پرداخت مطالبات پیمانکاران، با ایجاد اختلال در جریان نقدینگی، کاهش توان تجهیز منابع، افزایش هزینه های بالاسری، تشدید آثار تورم، انحراف از برنامه زمان بندی و افزایش احتمال طرح کلیم های مالی و تمدید مدت پیمان، رابطه ای مستقیم و معنادار دارد. همچنین یافته ها بیانگر آن است که استقرار نظام کارآمد مدیریت جریان نقدینگی، برنامه ریزی منسجم پرداخت ها، هماهنگی موثر میان کارفرما، بانک عامل و پیمانکار، و مستندسازی دقیق رویدادهای پروژه، می تواند نقش مهمی در کاهش هزینه های اضافی، پیشگیری از اختلافات قراردادی و بهبود عملکرد پروژه های عمرانی ایفا کند. نوآوری این پژوهش در تحلیل هم زمان آثار تاخیر در پرداخت مطالبات بر سه بعد زمان، هزینه و کلیم های مالی، با اتکا به داده های واقعی یکی از پروژه های بزرگ نهضت ملی مسکن است؛ موضوعی که می تواند مبنای تصمیم گیری مدیران پروژه، کارفرمایان و سیاست گذاران برای ارتقای مدیریت مالی و قراردادی پروژه های عمرانی مشابه قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تاخیر در پرداخت مطالبات ، جریان نقدینگی ، کلیم مالی ، مدیریت پروژه ، نهضت ملی مسکن ، پروژه های عمرانی