بررسی تاثیر ویژگی های شهری بر ۱۸ طرحواره ناسازگار اولیه از منظر روانشناسی محیط

محیط های ساخته شده نقشی بنیادین در شکل دهی به تجربه های روان شناختی انسان ایفا می کنند. روان شناسی محیط با تاکید بر تعامل دوسویه انسان و فضا، نشان می دهد که سازمان فضایی معماری می تواند بر ادراک، هیجانات و الگوهای شناختی کاربران اثرگذار باشد. از سوی دیگر، طرحواره های ناسازگار اولیه به عنوان ساختارهای پایدار شناختی–هیجانی، نقش مهمی در تفسیر فرد از محیط پیرامون دارند. این مقاله با رویکرد نظری–مروری، به بررسی تاثیر ویژگی های پلان معماری بر ۱۸ طرحواره ناسازگار اولیه می پردازد. پژوهش حاضر با مرور نظام مند مطالعات مرتبط در حوزه های معماری، روان شناسی محیط و طرحواره درمانی انجام شده است. نتایج نشان می دهد که ویژگی هایی نظیر میزان محصوریت، سلسله مراتب فضایی، خوانایی پلان، انعطاف پذیری فضا و کیفیت نور طبیعی می توانند در فعال سازی یا تضعیف طرحواره هایی همچون رهاشدگی، محرومیت هیجانی، انزوای اجتماعی و نقص/شرم نقش تعیین کننده ای داشته باشند. یافته ها بر ضرورت رویکرد میان رشته ای در طراحی معماری با هدف ارتقای سلامت روان کاربران تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

الگوهای رفتاری ، کیفیت محیط ، طراحی شهری ، فضای شهری