چارچوب یکپارچه مدیریت پروژه پایدار مبتنی بر PMBOK، ISO ۲۱۵۰۲ و ESG: مرور نظام مند ادبیات

پیچیدگی پروژه ها، افزایش الزامات زیست محیطی و اجتماعی و تحول مفهوم موفقیت پروژه از اهداف زمان، هزینه و محدوده به سمت ایجاد ارزش پایدار، ضرورت توسعه رویکردهای یکپارچه در مدیریت پروژه را افزایش داده است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و یکپارچه سازی مولفه های مدیریت پروژه پایدار از طریق همسوسازی راهنمای مجموعه دانش مدیریت پروژه (PMBOK Guide)، استاندارد ISO ۲۱۵۰۲ و چارچوب محیط زیستی، اجتماعی و حاکمیتی (ESG) انجام شد. روش پژوهش، مرور نظام مند ادبیات بود و گزارش مراحل شناسایی، غربالگری، ارزیابی صلاحیت و انتخاب مطالعات مطابق دستورالعمل PRISMA ۲۰۲۰ تهیه شد. جست وجو در پایگاه Scopus و در فیلد عنوان، چکیده و کلیدواژه ها، با سه راهبرد مستقل و با محدودیت زبان انگلیسی، مقالات پژوهشی و مروری و بازه زمانی ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۶ انجام شد. در مجموع، ۱۱۰ رکورد بازیابی شد. پس از بررسی عنوان ها، ۳۷ مقاله برای ارزیابی چکیده باقی ماند. با حذف ۱۳ مطالعه نامرتبط و سه رکورد تکراری، متن کامل ۲۱ مقاله بررسی شد و پس از کنارگذاری شش مقاله فاقد انطباق مستقیم با هدف پژوهش، ۱۵ مقاله وارد سنتز نهایی شدند. داده ها با کدگذاری دستی و تحلیل مضمون بررسی شدند. چهار مضمون اصلی شامل بازتعریف موفقیت پروژه بر مبنای ارزش پایدار، نهادینه سازی پایداری در فرایندهای مدیریت پروژه، ادغام ESG با مدیریت ریسک و تصمیم گیری و نقش فناوری های دیجیتال در مدیریت پروژه پایدار شناسایی شد. بر پایه یافته ها، چارچوبی مفهومی شامل هسته مدیریتی مبتنی بر PMBOK، سازوکارهای استانداردسازی و راهبری مبتنی بر ISO ۲۱۵۰۲ و نظام ارزیابی پایداری مبتنی بر ESG ارائه شد. در این چارچوب، فناوری های دیجیتال نقش توانمندساز میان برشی و مدیریت مستمر ریسک و مشارکت ذی نفعان نقش عناصر فراگیر را ایفا می کنند. خروجی نهایی چارچوب، ارزش پایدار پروژه شامل ارزش اقتصادی، عملکرد زیست محیطی، اثر اجتماعی، تاب آوری سازمانی و پایداری بلندمدت است. اعتبارسنجی تجربی چارچوب در محیط های واقعی پروژه نیازمند پژوهش های آتی است.

کلیدواژه ها:

مدیریت پروژه پایدار ، PMBOK ، ISO ۲۱۵۰۲ ، ESG ، مرور نظام مند ادبیات ، مدیریت ارزش پایدار پروژه