تحول پارادایمیک در مدیریت قراردادهای صنعت ساخت: تحلیل جامع هم افزایی هوش مصنوعی و فناوری بلاک چین در افق ۲۰۲۵-۲۰۳۰

تحولات بنیادین در اکوسیستم های صنعتی همواره محصول تلاقی نیازهای مبرم و ابزارهای نوآورانه بوده است. صنعت ساخت وساز در مقیاس جهانی با چالش های مزمن و پیچیده ای روبه روست که ریشه در ساختار سنتی، عدم شفافیت اطلاعاتی و روابط قراردادی چندلایه میان ذینفعان دارد. این شرایط منجر به افزایش اختلافات حقوقی، تاخیر در پرداخت ها، ناکارآمدی فرآیندهای مدیریتی و تضعیف پایداری مالی پروژه های عمرانی شده است. این پژوهش حاضر به بررسی عمیق هم افزایی میان هوش مصنوعی (AI) و فناوری بلاک چین (Blockchain) به عنوان دو محرک اصلی انقلاب صنعتی چهارم در مدیریت قراردادهای ساخت می پردازد. هدف اصلی تحقیق، تبیین ظرفیت این فناوری ها در گذار از سیستم های سنتی و سندمحور به چارچوب های داده محور، هوشمند و خودکار در مدیریت چرخه عمر قراردادها است. در این مطالعه، با استفاده از رویکرد مروری نظام مند مبتنی بر پروتکل PRISMA ۲۰۲۰، ادبیات علمی مرتبط با کاربرد هوش مصنوعی، بلاک چین و قراردادهای هوشمند در صنعت ساخت وساز تحلیل شده است. تمرکز پژوهش بر حوزه هایی نظیر بازبینی و تحلیل هوشمند مفاد قراردادی، اتوماسیون پرداخت ها مبتنی بر پیشرفت واقعی پروژه، افزایش شفافیت در زنجیره تامین و پیش بینی اختلافات قراردادی بوده است. مالی را به طور معناداری افزایش داده و زمان بازبینی قراردادها را کاهش دهد. همچنین، اتصال قراردادهای هوشمند به مدل سازی اطلاعات ساختمان و داده های اینترنت اشیا، فرآیند تایید پیشرفت و آزادسازی وجوه را به شکل چشمگیری تسریع می کند. در مجموع، نتایج این تحقیق بیانگر آن است که ادغام هوش مصنوعی و بلاک چین نه تنها موجب ارتقای کارایی عملیاتی و مالی پروژه ها می شود، بلکه با ایجاد زیرساختی شفاف، تغییرناپذیر و پیش بینانه، زمینه ساز تحقق مدیریت قراردادهای هوشمند و پایدار در افق ساخت وساز ۴.۰ خواهد بود.

کلیدواژه ها:

هوش مصنوعی ، بلاک چین ، قراردادهای هوشمند ، صنعت ساخت وساز ۴.۰ ، مدل سازی اطلاعات ساختمان (BIM)