ارزیابی کیفیت پیاده راه های شهری با تاکید رضایتمندی گردشگران (مطالعه موردی: پیاده راه خیابان مدرس شهر کرمانشاه)

مقدمه: پیاده روی و حرکت عابران از ابتدایی ترین و کهن ترین شیوه های جابجایی انسان ها در محیط های مختلف است. آنچه امروز در شهرها دیده می شود، حذف تاریخ و خاطرات جمعی به بهانه گسترش مسیرهای پیاده و تمرکز صرف بر نیازهای عابران است؛ مسئله ای که موجب کاهش ارزش های بصری و احساس گم شدگی، ناامنی و بی هویتی پیاده راه ها در فضای شهری شده است. پیاده روی همچنان مهم ترین امکان برای مشاهده مکان ها و فعالیت ها، درک شور زندگی و کشف جاذبه های پنهان محیط است. هدف این مقاله بررسی تاثیر بهبود پیاده راه خیابان مدرس کرمانشاه بر توسعه گردشگری شهری، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی و پایداری اقتصاد شهری با شناسایی چالش های اصلی پیش رو است.مواد و روش ها: روش پژوهش توصیفی-تحلیلی و از نظر هدف، کاربردی-عملی است. گردآوری داده ها به شیوه اسنادی و میدانی صورت گرفته است؛ به گونه ای که از روش های کتابخانه ای و پرسشنامه برای استخراج شاخص های مورد نظر و تدوین مبانی نظری استفاده شده و از پرسشنامه های محقق ساخته برای سنجش شاخص های تحقیق در محدوده مورد مطالعه بهره گرفته شده است. جامعه آماری این پژوهش گردشگران شهر کرمانشاه را شامل می شود. با توجه به نبود آمار دقیق از تعداد گردشگران سنندجی که از پیاده راه مدرس بازدید می کنند، براساس اظهارات مسئولان شهر سنندج، به طور میانگین ماهانه ۳۵۰۰ نفر از این پیاده راه بازدید یا استفاده می کنند. لذا براساس فرمول کوکران، حجم نمونه برای خیابان مدرس ۲۴۵ نفر تعیین و روش نمونه گیری به صورت تصادفی ساده انتخاب شد. برای تحلیل داده ها از آزمون آماری تی تک نمونه برای بررسی میانگین ابعاد کیفیت پیاده راه استفاده شده و مدل تصمیم گیری چندمعیاره برای رتبه بندی مولفه های پژوهش به کار گرفته شد. محدوده مطالعه، خیابان مدرس در شهر کرمانشاه به طول حدودی ۲.۵ کیلومتر است که به عنوان شریان اصلی اتصال غرب به شرق شهر شناخته می شود. پیاده روهایی با طراحی های سنتی کردی فضای خاصی به عرض های ۴ تا ۶ متر ایجاد کرده اند.نتایج و بحث: یافته ها نشان می دهد که پیاده محوری، یک حرکت نوین برخاسته از رویکردهای جدید در برنامه ریزی شهری است که در دهه های اخیر در قالب «پیاده راه گردشگری» در ادبیات گردشگری مطرح شده و جایگاه ویژه ای در ساماندهی شهرها دارد. با توجه به قرارگیری خیابان مدرس در بافت تاریخی کرمانشاه و حضور مراکز مهم تاریخی، خرید، و ویژگی های تاریخی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی آن، لازم است توجه ویژه ای به آن شود و شرایط لازم برای ایفای نقش پررنگ تر در گردشگری شهری کرمانشاه فراهم گردد. یافته ها نشان می دهد به جز مولفه دسترسی و نفوذپذیری پیاده راه مدرس کرمانشاه (با میانگین واقعی ۳.۰۸)، سایر مولفه ها در وضعیت بسیار نامطلوبی قرار دارند و میانگین همه مولفه ها کمتر از حد متوسط مفروض یعنی ۳ است. پایین ترین میانگین نیز مربوط به مولفه آسایش اقلیمی با مقدار ۲.۱۶ است. در ادامه، مدل تصمیم گیری چندمعیاره مبک برای رتبه بندی مولفه های اصلی کیفیت پیاده راه کرمانشاه استفاده شد.نتیجه گیری: نتایج تحقیق حاکی از آن است که خیابان مدرس کرمانشاه در شرایط فعلی، توان و قابلیت لازم برای تبدیل شدن به یک پیاده راه موفق را ندارد. بنابراین، عوامل موثر بر بهبود کیفیت پیاده راه و چالش های موجود در این مسیر شناسایی شده اند تا زمینه ای برای بهینه سازی آن فراهم شود. با بهره گیری از این نتایج و نظرات مردم محلی در اجرای طرح ها، امید است که پیاده راه موفقی در خیابان مدرس تحقق یابد.

کلیدواژه ها:

خیابان های پیاده محور شهری ، رضایتمندی ، گردشگری ، کرمانشاه