بررسی اثر تیمارهای آبیاری و تغذیه کود دامی بر خصوصیات ریخت شناختی، عملکرد و اجزای عملکرد آویشن شیرازی (Zataria multiflora Bioss.) در اقلیم مشهد

آویشن شیرازی با نام علمی (Zataria multiflora Bioss.) گونه­ای دارویی است که از پراکندگی محدود در جهان برخوردار می­باشد. با توجه به شرایط سخت رشدی و تولید آن در شکاف و دامنه­های سنگلاخی به نظر می­رسد که این گیاه متحمل و سازگار با شرایط سخت و پرتنش از جمله تنش خشکی باشد. ازآنجاکه بحران آب در ایران بسیار جدی است و تهدید کننده بسیاری از گیاهان زراعی است، لذا در این شرایط کاشت آویشن شیرازی به عنوان یک گیاه دارویی اقتصادی و چندساله که در معرض آسیب برداشت بی­رویه نیز قرار دارد، می­تواند راهکاری امیدبخش باشد. در این ارتباط، این آزمایش با هدف بررسی اثر آبیاری و کود دامی بر رشد و عملکرد گیاه آویشن شیرازی در مزرعه دانشگاه فردوسی مشهد در سال ۱۴۰۰ به صورت فاکتوریل در قالب طرح بلوک های کامل تصادفی با سه تکرار انجام شد. سطوح مختلف کود دامی شامل ۴۱، ۵۲، ۶۲ تن در هکتار و شاهد (بدون کود) و همچنین سطوح آبیاری شامل ۲۱۰۰، ۳۰۰۰ و ۳۹۰۰ مترمکعب در هکتار بودند، یافته های تجزیه آماری نشان دهنده تاثیر معنی دار آبیاری بر صفات ریخت شناختی این گیاه بودند، با کاهش حجم آبیاری شاخص سطح برگ (۴۷ درصد)، ارتفاع ساقه و بوته (۲۶ درصد)، قطر بزرگ و کوچک، تعداد شاخه جانبی، وزن (بوته، برگ، ساقه و گل) و همچنین عملکرد کل (۴۱ درصد) کاهش پیدا کرد، کود دامی نیز روی صفات قطر بزرگ پایین بوته و وزن گل تاثیرگذار بود و با افزایش کود افزایش یافت. براساس نتایج کلی، حجم آبیاری پایین باعث ایجاد محدودیت، عقب ماندگی، کاهش رشد و در نهایت کاهش وزن خشک می شود، لذا حجم های بالاتر آبیاری برای بهبود رشد توصیه می شود.

کلیدواژه ها:

رشد رویشی گیاه ، شاخص سطح برگ ، صفات مورفولوژیکی ، گیاهان دارویی ، مدیریت آبیاری