ارزیابی سری زمانی NDVI سنجنده Sentinel-۲ در پاسخ به پخش سیلاب آبخوان سه

ارزیابی کمی و بلندمدت اثرات بوم شناختی عملیات پخش سیلاب بر پوشش گیاهی در ایران به دلیل نبود داده های میدانی پیوسته، همواره با چالش مواجه بوده است. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی کمی اثر عملیات پخش سیلاب بر شاخص تفاضل نرمال شده پوشش گیاهی (NDVI) در آبخوان سه (میمه، استان اصفهان) طی بازه زمانی ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۴، با استفاده از سری های زمانی سنجنده سنتینل-۲ و مقایسه با یک منطقه شاهد همگن و مجاور است. برای این منظور؛ سری های زمانی ماهانه (۱۱۰ مشاهده)، فصلی و سالانه NDVI از تصاویر سطح L۲A سنتینل-۲ با تفکیک مکانی ۱۰ متر و پوشش ابری کم تر از ۵ درصد، از طریق ساخت ترکیب های میانه در سامانه Google Earth Engine استخراج شدند. برای تحلیل روندها از رگرسیون خطی حداقل مربعات معمولی (OLS) و شیب مقاوم تایل - سن استفاده شد. هم چنین به دلیل عدم نرمال بودن توزیع داده ها (تایید شده با آزمون شاپیرو - ویلک)، آزمون ناپارامتریک من - ویتنی برای مقایسه آماری توزیع NDVI بین دو منطقه به کار گرفته شد. یافته ها نشان داد که میانگین بلندمدت NDVI در عرصه پخش سیلاب (۰۷۸/۰) در مقایسه با منطقه شاهد (۰۷۹/۰) اختلافی ناچیز داشت و آزمون من- ویتنی، تفاوت آماری معناداری را بین دو منطقه نشان نداد. با وجود این، عرصه پخش سیلاب نوسانات زمانی کم تری (انحراف معیار ۰۱۱/۰ در برابر ۰۱۲/۰ و ضریب تغییرات ۱۴۱/۰ در برابر ۱۵۲/۰) و حداکثر NDVI بالاتری (۱۱۹/۰ در برابر ۱۱۵/۰) نسبت به منطقه شاهد داشت. تحلیل روند در مقیاس های سالانه، فصلی و ماهانه، هیچ روند افزایشی یا کاهشی معناداری را در هیچ یک از مناطق آشکار نکرد. به طور کلی، اگرچه پخش سیلاب در بازه ۹ ساله نتوانسته است میانگین شاخص سبزینگی را به طور معنادار افزایش دهد اما با کاهش نوسانات زمانی و افزایش حداکثر سبزینگی، موجب بهبود تاب آوری و پایداری بوم سازگان در برابر تنش های اقلیمی شده است.

کلیدواژه ها:

Soh Aquifer ، Long-term Time Series ، Remote Sensing ، Ecosystem Resilience ، Trend Analysis. ، آبخوان سه ، شاخص تفاضل نرمال شده پوشش گیاهی ، سری زمانی بلندمدت ، سنجش از دور ، تاب آوری بوم سازگان ، تحلیل روند