اثربخشی بسته روان آموزشی کاهش گرایش به مصرف مواد بر تکانشگری و عدم تحمل بلاتکلیفی در دانش آموزان دختر دارای گرایش به مصرف مواد: یک مطالعه نیمه تجربی

زمینه و هدف: در نوجوانان گرایش به مصرف مواد با رفتارهای پرخطر همراه است. هدف پژوهش حاضر تعیین اثربخشی بسته روان آموزشی کاهش گرایش به مصرف مواد بر تکانشگری و عدم تحمل بلاتکلیفی در دانش آموزان دختر دارای گرایش به مصرف مواد است. مواد و روش ها: این مطالعه نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون همراه با گروه کنترل و پیگیری سه ماهه انجام شد. جامعه آماری دانش آموزان دختر دوره دوم متوسطه شهر اردبیل در سال ۱۴۰۳ بود که ۳۰ نفر به روش هدف مند انتخاب و به طور تصادفی در گروه مداخله یا کنترل (هر کدام ۱۵ نفر) قرار گرفتند. گروه مداخله ۱۲ جلسه بسته روان آموزشی دریافت کرد، در حالی که گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. ابزارها شامل پرسش نامه گرایش به اعتیاد (Addiction Tendency Questionnaire; ATQ)، مقیاس تکانشگری (Barratt Impulsiveness Scale; BIS-۱۱) و مقیاس تحمل نکردن بلاتکلیفی (Intolerance of Uncertainty Scale; IUS) بود. داده ها با استفاده از تحلیل واریانس دوطرفه با اندازه گیری های مکرر تجزیه و تحلیل شدند. یافته ها: نتایج نشان داد اثر زمان (۶۸/۶۳=(۲,۵۶)F، ۰۰۱/۰>P، ۶۹۵/۰=η²) و تعامل زمان×گروه (۵۲/۱۲=(۲,۵۶)F، ۰۰۱/۰>P، ۳۰۹/۰=η²) بر تکانشگری معنادار بود؛ به گونه ای که تکانشگری در پس آزمون کاهش یافت، اما در پیگیری پایدار نماند. هم چنین، اثر زمان (۵۳/۱۷=(۲,۵۶)F، ۰۰۱/۰>P، ۳۸۵/۰=η²) و تعامل زمان×گروه (۷۴/۱۰=(۲,۵۶)F، ۰۰۱/۰>P، ۲۷۷/۰=η²) بر عدم تحمل بلاتکلیفی معنادار بود که بیانگر کاهش معنادار آن در پس آزمون و تداوم اثر در پیگیری بود. نتیجه گیری: بسته روان آموزشی در کاهش تکانشگری و عدم تحمل بلاتکلیفی موثر است و می تواند به پیشگیری از گرایش به مصرف مواد کمک کند. برگزاری جلسات تقویتی برای تداوم اثرات توصیه می شود. واژه های کلیدی: بسته روان آموزشی، گرایش به مصرف مواد، تکانشگری، عدم تحمل بلاتکلیفی، دانش آموزان دختر

کلیدواژه ها:

Psychoeducational intervention ، Substance use tendency ، Impulsivity ، Intolerance of uncertainty ، Female students ، بسته روان آموزشی ، گرایش به مصرف مواد ، تکانشگری ، عدم تحمل بلاتکلیفی ، دانش آموزان دختر