حکمرانی شهری و چرخه معیوب سرمایه انسانی در شهرهای میانی ایران: شواهدی از خرم آباد

ثبت جهانی شهرها فقط موفقیتی نمادین نیست، بلکه می تواند همچون «شوک نهادی» کیفیت حکمرانی شهری را بیازماید. این پژوهش چرخه «حکمرانی ضعیف فرار سرمایه انسانی» را در خرم آباد، شهری میانی با حدود ۴۱۴ هزار نفر، بررسی می کند که دره پارینه سنگی آن در ژوئیه ۲۰۲۵ در فهرست میراث جهانی ثبت شد. شش ماه پس از ثبت، شکاف های ظرفیتی مزمن در برنامه ریزی راهبردی، هماهنگی بین بخشی و منابع پایدار آشکارتر شد. مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون (براون و کلارک) و تحلیل سازوکارمحور انجام گرفت. داده ها از ۱۴ مصاحبه نیمه ساختاریافته با ذی نفعان کلیدی مدیریت شهری و میراث فرهنگی گردآوری شده و با اسناد رسمی و مشاهدات میدانی مثلث سازی شد. از ۳۸۷ کد اولیه، ۵ مضمون اصلی شکاف ظرفیت استخراج شد: استراتژیک، نهادی، منابع انسانی، مالی فناورانه و سیاسی فرهنگی. یافته ها نشان می دهد فقدان چشم انداز مشترک، پراکندگی نهادی، مهاجرت نیروی متخصص، محدودیت های مالی و بی ثباتی مدیریتی چرخه ای خودتقویت شونده میان حکمرانی شهری و سرمایه انسانی پدید آورده که پیامدهای زیست محیطی، اجتماعی، اقتصادی و میراثی در پی داشته است. نتایج تاکید می کند که ثبت جهانی، بدون ظرفیت نهادی و هماهنگی بین بخشی، به جای توسعه پایدار می تواند چالش های مدیریتی را تشدید کند. مدل مفهومی ارائه شده چارچوبی برای ارتقای هم زمان سرمایه انسانی و کیفیت حکمرانی شهری فراهم می سازد.

کلیدواژه ها:

توسعه پایدار شهری ، حکمرانی شهری ، شوک نهادی ، مدیریت شهری ، مدیریت میراث جهانی