تدوین و اعتبارسنجی شاخص های ارزشیابی کیفیت مدارس ابتدایی تحول گرا

پژوهش حاضر با هدف تدوین و اعتبارسنجی شاخص های ارزشیابی کیفیت مدارس ابتدایی تحول گرا انجام شده است و به این پرسش پاسخ می دهد که شاخص های ارزشیابی کیفیت مدارس ابتدایی تحول گرا چیست و این شاخص ها تا چه میزان معتبر است. این پژوهش با رویکرد کیفی و با استفاده از دو روش «متن کاوی» و «پدیدارنگاری» انجام شده است. در روش متن کاوی، ۱۴ سند ملی مرتبط با آموزش و پرورش بررسی و شاخص های مدارس تحول گرا از آن ها استخراج شدند. در روش پدیدارنگاری، تجربه زیسته ۱۲ نفر از موسسان و مدیران مدارس تحول گرا در تهران و اصفهان از طریق مصاحبه نیمه ساختاریافته گردآوری شد. روایی و پایایی (قابلیت اعتماد) پژوهش نیز با استفاده از روش های «همسو سازی» و «شاخص نسبت روایی محتوایی (CVR)» حاصل گردید. با تحلیل داده ها ۳۶ شاخص به عنوان شاخص های ارزشیابی کیفیت مدارس تحول گرا استخراج گردید. به منظور اعتبارسنجی نتایج، شاخص های به دست آمده به ۲۰ نفر از خبرگان ارائه شد. براساس نتایج اعتبارسنجی، ۲۱ شاخص «اساسی» و ۱۵ شاخص «ترجیحی» شناخته شدند. این شاخص ها در ۶ حیطه اصلی و ۲۰ حیطه فرعی طبقه بندی شدند که عبارتند از: ۱) فلسفه و الگوی تربیتی (فلسفه تربیتی و الگوی اجرایی)، ۲) مدیریت و رهبری (مدیریت راهبردی، مدیریت تربیتی و مدیریت منابع انسانی)، ۳) برنامه های تربیتی (هدف، محتوا، روش و ارزشیابی)، ۴) کنشگران تربیتی (فراگیران، خانواده ها، کارگزاران و جامعه)، ۵) محیط تربیتی (فرهنگ مدرسه، محیط فیزیکی و محیط اجتماعی)، ۶) آثار و پیامدهای تربیتی (پیامدهای فردی، خانوادگی، سازمانی و اجتماعی). نتایج این پژوهش می تواند مبنایی برای طراحی نظام اعتبارسنجی و ارائه گواهینامه هایی مانند ISO به مدارس تحول گرا قرار گیرد.

کلیدواژه ها:

تحول در آموزش و پرورش ، مدرسه تحول گرا ، مدرسه ابتدایی ، اعتبارسنجی ، ارزشیابی