واکاوی گفتمان فسادزدایی در دستگاه قضا در حکمرانی قضایی مکتب رئیسی

در گفتمان قضایی شهید آیت الله رئیسی، فسادزدایی یکی از ارکان اساسی حکمرانی عادلانه به شمار می رود که از طریق برخورد قاطع با متخلفان، شفافیت و توسعه نظارت های ساختاری دنبال می شود؛ این پژوهش با هدف واکاوی گفتمان فسادزدایی در حکمرانی قضایی مکتب رئیسی با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون انجام شده است. داده های پژوهش از ۱۷ سخنرانی شهید رئیسی در دوران ریاست بر قوه قضائیه (۱۳۹۸ ۱۳۹۹) استخراج شده است. این داده ها در سه سطح مضمون های پایه، سازمان دهنده و فراگیر تحلیل شده است. تحلیل جدول نشان می دهد که از ۱۴ مضمون پایه، بیشترین تعداد (۵ مورد) به مبارزه با فساد درون سازمانی و برخورد قاطع با متخلفان مربوط است که در قالب ۳ مضمون سازمان دهنده دسته بندی شده است و در نهایت، مضمون فراگیر «مبارزه نظام مند با فساد در دستگاه قضایی» را شکل داده است؛ همچنین، ۴ مضمون پایه مرتبط با سلامت و کارآمدی دستگاه قضایی در قالب ۲ مضمون سازمان دهنده قرار گرفته، و به مضمون فراگیر «ضرورت سلامت و کارآمدی دستگاه قضایی» منتهی شده است. علاوه بر این، ۳ مضمون پایه تحت ۲ مضمون سازمان دهنده به مضمون فراگیر «توسعه و تقویت سازوکارهای نظارتی» مرتبط شده است که بر ارتقای شفافیت و نظارت در دستگاه قضایی تاکید می کند. نتایج نشان می دهد که گفتمان فسادزدایی در حکمرانی قضایی مکتب رئیسی بر سه محور اصلی مبارزه نظام مند با فساد در دستگاه قضایی، ضرورت سلامت و کارآمدی قوه قضائیه و توسعه و تقویت سازوکارهای نظارتی استوار است. این گفتمان از یک سو بر برخورد قاطع با متخلفان و حذف روابط ناسالم و از سوی دیگر بر ایجاد ساختارهای نظارتی و ارتقای شفافیت و پاسخگویی تاکید می کند. در مجموع، فسادزدایی در این مکتب قضایی نه تنها اقدام مقابله ای، بلکه راهبردی کلان برای تحقق عدالت و اعتماد عمومی به شمار می رود.

کلیدواژه ها:

شهید رئیسی ، دستگاه قضا ، حکمرانی قضایی ، مبارزه با فساد ، مکتب