امتدادهای تربیتی انسان‎شناسی تربیتی

تربیت، دانشی است که چگونگی تغییر و تحول انسان را مساله محوری خود قرار داده است. ایجاد تغییر در هر موجودی وابسته به شناخت ساخت آن است. ساخت انسان از اندیشه ها، گرایش ها، احساسات و اراده های همسو یا متضادی که بر یکدیگر تاثیر می­گذارند شکل گرفته است. آنچه تحلیل نظام انتخاب و اراده ورزی را مشکل می نماید، وجود گرایش ها و اندیشه های متضاد است که با تحلیل عنصر «تعقل» در انسان ها ممکن می گردد. کشف امتدادهای تربیتی مبتنی بر این مبنای انسان شناختی مساله محوری این پژوهش است. این پژوهش از نوع کیفی و توصیفی - تحلیلی است. ابتدا با استفاده از منابع وحیانی و تجربیات حضوری بشر، نقش تعقل در فرایند انتخاب بررسی گشته و سپس اصول و روش های تقویت کننده یا اخلال آفرین ذیل در آن تبیین گردیده است که به طور خلاصه عبارت اند از: «اصل عدم اکتفاء به انتقال دانش و اطلاعات دینی»، «پرهیز از روش های تعبدمحور و جزم اندیشانه مانند جزم اندیشی و عدم اجازه تفکر آزاد، تحمیل و اجبار، تلقین و تقلید»، «تقویت شخصیت مستقل از راه تبیین عظمت و دارایی، رفتار محترمانه، مشورت گرفتن و مسئولیت دادن» و «تقویت روحیه پرسشگری از راه ایجاد فضای امن برای پرسش، استفاده از نقش الگویی و جذاب سازی پرسشگری».

کلیدواژه ها:

تربیت ، انسان­شناسی ، آزادی ، سنجش و ارزیابی ، عقل ، شخصیت مستقل ، تفکر ، پرسشگری ، اجبار