اثر رازیانه و سنبل الطیب بر کاهش درد ناشی از دیسمنوره اولیه: کارآزمایی بالینی

زمینه و هدف: درمان های معمول دیسمنوره اولیه دارای عوارض جانبی از جمله تهوع، سردرد و سرگیجه هستند و ممکن است در برخی موارد منع مصرف داشته باشند. در متون طب سنتی ایران رازیانه برای تسکین درد و شروع دوره قاعدگی توصیه شده؛ همچنین دارای اثر ضد تهوع و استفراغ است. سنبل الطیب یک گیاه دارویی سنتی هندی است که از آن به عنوان آرام بخش، ضداسپاسم و خواب آور استفاده شده است. این مطالعه به منظور تعیین اثر داروهای گیاهی رازیانه و سنبل الطیب بر کاهش درد ناشی از دیسمنوره اولیه انجام شد. روش بررسی: این کارآزمایی بالینی روی ۱۲۰ نفر از دختران مجرد مبتلا به دیسمنوره اولیه مراجعه کننده به مراکز بهداشتی درمانی خمین طی سال ۱۳۹۸ انجام شد. آزمودنی ها به روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و با تخصیص تصادفی در گروه های کنترل و مداخله اول و مداخله دوم قرار گرفتند. گروه کنترل کپسول مفنامیک اسید (۲۵۰ میلی گرم)، گروه مداخله اول کپسول رازیانه (۳۰ میلی گرم اسانس رازیانه شیرین) و گروه مداخله دوم کپسول سنبل الطیب (۳۵۰ میلی گرم ریشه گیاه) را طی دو سیکل قاعدگی متوالی استفاده نمودند. درد با استفاده از ابزار VAS در دو سیکل قاعدگی متوالی قبل از شروع مداخله و دو سیکل قاعدگی متوالی بعد از شروع مداخله (در مجموع چهار سیکل) اندازه گیری گردید. یافته ها: در انتهای مطالعه میزان درد دیسمنوره اولیه در هر سه گروه مورد مطالعه کاهش یافت (P<۰.۰۵)؛ اما این کاهش درد در گروه دریافت کننده سنبل الطیب (مداخله دوم) در مقایسه با گروه های دریافت کننده رازیانه (مداخله اول) و مفنامیک اسید (کنترل) بیشتر بود (P<۰.۰۵). نسبت شانس داشتن شدت درد بالاتر در گروه مداخله اول نسبت به کنترل (۹۵% CI: ۰.۷۲-۰.۰۷, P=۰.۰۱۳) و در گروه مداخله دوم نسبت به گروه کنترل (۹۵% CI: ۰.۹۳-۰.۲۸, P=۰.۰۲۸) به ترتیب شامل ۰.۲۳ و ۰.۵۱ تعیین شد. نتیجه گیری: داروهای گیاهی سنبل الطیب و رازیانه می توانند به عنوان جایگزینی موثر و با عوارض کمتر نسبت به مفنامیک اسید در کاهش درد دیسمنوره اولیه مصرف شوند.

کلیدواژه ها:

Pain ، Dysmenorrhea ، Plants ، Medicinal ، Foeniculum ، Hibiscus ، Mefenamic Acid ، درد ، دیسمنوره ، گیاهان دارویی ، رازیانه ، سنبل الطیب ، مفنامیک اسید