مطالعه تطبیقی مداخله های کیفری و غیرکیفری در برابر پدیده بی خانمانی؛ در نظام حقوقی ایران و آمریکا

توافق دولت ها در اعلامیه هزاره سازمان ملل متحد در سال ۲۰۰۰ برای از بین بردن فقر، گرسنگی و تهیه مسکن برای شهروندان و برگزیدن روز ۱۰ اکتبر از سال ۱۹۸۶ تاکنون با نام «روز جهانی بی خانمانی » از سوی «برنامه اسکان بشر » سازمان ملل متحد، حکایت از آن دارد که افزایش تعداد بی خانمان ها به عنوان یک آسیب اجتماعی، دولت ها را به تکاپو انداخته است. پژوهش حاضر از رهگذر بررسی مدل، رویکرد غالب و ابعاد سیاست جنایی ایران و آمریکا، درصدد پاسخ گویی به این پرسش هاست که این کشورها در مواجهه با بی خانمانی چه رویکردهایی در سیاست جنایی دارند و میزان اثربخشی این سیاست ها به چه میزان است. در این راستا با روش «توصیفی تحلیلی» و بررسی مقررات مرتبط و رویه های موجود، سعی بر تشریح رویکردها و پاسخ های کیفری و غیرکیفری نسبت به بی خانمان ها داریم. نتایج تحقیق حکایت از آن دارد که برحسب نوع و مدل بندی سیاست جنایی هر کشور که برگرفته از نظام ایدئولوژی و انتخاب های سیاسی، اقتصادی، عقیدتی و فرهنگی آنهاست، با تنوع پاسخ های کیفری، اداری، مدنی و... در مقابل پدیده بی خانمانی روبه رو هستیم. از طرفی، مداخله های کیفری و غیرکیفری در کاهش جمعیت بی خانمان ها بی تاثیر بوده و این امر منجر به توسل به رویکردهای درمان محور و حل مسئله با همکاری تنگاتنگ نظام قضایی و درمانی و نیز درهم آمیختن مجازات و درمان در سال های اخیر از طریق تاسیس دادگاه های حل مسئله شده است. به نظر می رسد راهکارهای موجود در دادگاه های حل مسئله بی خانمانی در کاهش تعداد آنان بسیار اثربخش است.

کلیدواژه ها:

بی خانمانی ، سیاست جنایی ، مداخله کیفری ، مداخله غیرکیفری ، رویکردهای درمان مدار