آموزه قرآنی امت واحده درفرآیند تمدنی برمبنای آیه ۲۱۳ سوره بقره

قرآن، کتاب تمدنی نیست، اما به عنوان آخرین و کامل ترین کتاب آسمانی، بسیاری از مبانی هستی شناختی، انسان شناختی، مبانی، اصول، مولفه ها، مفاهیم، سازوکارها و راهبردها، اهداف، موانع و چالش ها را تبیین و تشریح می کند و همچنین الگوهای مختلف تمدنی در سیرتاریخ بشری را معرفی و نقد می نماید. این مقاله بر مبنای آیه ۲۱۳ سوره بقره، مفهوم آموزه امت واحد انسانی را در منطق و رویکرد تاریخی قرآن بررسی می کند و پیوند بنیادین آن با بعثت انبیای الهی و نزول کتب آسمانی در ظرف و فرآیند تمدنی را نشان می دهد. این موضوع به روش تفسیر استنطاقی آیه یادشده بررسی گردید و این نتیجه به دست آمد که مردم بر اساس فطرت و سرشت اجتماعی در آغاز تشکیل اجتماع، گروهی واحد با ویژگی های زیر بودند: ۱. امت واحده آغاز تاریخ انسانی؛ ۲. سنت اختلاف، عامل اصلی صیروت و فرآیند تاریخی امت واحده؛ ۳. بعثت انبیای الهی و نزول کتب آسمانی درمتن و ظرف عینیت اختلافات تاریخی امت واحده؛ ۴. داوری در اختلافات میان امت واحده انسانی برای تنظیم مناسبات فلسفه بعثت انبیا و نزول کتب آسمانی؛ ۵. اختلاف میان حاملان کتاب آسمانی و پیامدهای آن؛ ۶. رویکرد فرآیندی-زنجیره ای تاریخی قرآن به تحقق امت واحده. بنابر ویژگی های یادشده از منظر قرآن، تا کنون «امت واحده» در سیر فرآیند تاریخی، تحولاتی بنیادین را پشت سر گذاشته است.

کلیدواژه ها:

آموزه قرآنی امت واحده ، امت واحده آغاز تاریخ انسانی ، رویکرد فرآیندی-زنجیره ای تاریخی قرآن به امت واحده ، سنت اختلاف ، چالش اصلی امت واحده