ده مسئله علمی خوانش تمدنی قرآن

شناخت تمدن اسلامی و سامان دهی دانشی قرآن بنیان درباره تمدن مانند هر علمی دیگر نیازمند خوانش تمدنی قرآن است. در این خوانش همه آورده های معرفتی مربوط با هدف رسیدن به نظریه تمدن، داده یابی، تحلیل، تبیین و جانمایی می شود، اما چالش های نظری و روش شناختی پیش روی آن وجود دارد. حل چالش ها و عبور از آنها مقدمه تولید دانشی قرآن بنیان درباره تمدن است. چالش های علمی پرشمارند و امکان بررسی تمام آنها وجود ندارد؛ ازاین رو در این مقاله ده چالش نظری و روش شناختی مهم پیش روی خوانش تمدنی قرآن را به شرح ذیل بررسی می کنیم: ۱. تبار علمی خوانش تمدنی قرآن؛ ۲. مبنای وجود علوم انسانی در قرآن؛ ۳. تمدن یا تمدنی؛ ۴. معرفت درجه یک یا دو تمدن؛ ۵. مرجعیت شانی قرآن کریم برای همه علوم؛ ۶. چگونگی داده یابی با وجود نبود واژه تمدن و حضاره در قرآن؛ ۷. منبعیت قرآن برای نظریه تمدن؛ ۸. تامین مدالیل مورد نیاز با دلالت های التزامی؛ ۹. مناسب ترین رویکرد تفسیری؛ ۱۰. چگونگی مدیریت دادهه های پرشمار. وجه نوآوری مقاله این است که مسائل را در فرایند عینی خوانش تمدنی قرآن در حلقه مرتبط به دست آورده است. حل هر یک از چالش ها به مثابه یک گام، پایه های خوانش تمدنی قرآن را بنا می نهد. همچنین در این مقاله برای نخستین بار مبنای «مرجعیت شانی قرآن کریم برای علوم» تبیین شده است.

کلیدواژه ها:

خوانش تمدنی ، نظریه تمدن ، مرجعیت شانی ، مفهوم بنیادین ، رویکرد تفسیر موضوعی