ارزیابی و اولویت بندی استانداردهای ایمنی در طراحی و ساخت پل ها و تونل ها در پروژه های جاده ای

ایمنی پل ها و تونل ها به عنوان زیرساخت های حیاتی حمل ونقل، نیازمند ارزیابی نظام مند معیارها و زیرمعیارهای موثر است. این پژوهش با رویکرد کاربردی–توصیفی و استفاده از روش های AHP و BWM به اولویت بندی معیارهای ایمنی پرداخت. دو پرسشنامه مستقل برای پل و تونل طراحی شد و ۳۰ نفر از خبرگان حوزه های سازه، ژئوتکنیک، ایمنی حریق و مدیریت ترافیک به آن پاسخ دادند. نتایج AHP با شاخص سازگاری کمتر از ۰.۱ نشان داد که در پل ها «پایداری سازه ای» (۰.۰۹۲) و «کیفیت مصالح» (۰.۰۹۰) و در تونل ها «خروج اضطراری و امداد» (۰.۰۸۹)، «تهویه و تخلیه دود» (۰.۰۸۷) و «مقاومت در برابر آتش/انفجار» (۰.۰۸۵) در رتبه های نخست قرار دارند. در سطح دسته های اصلی، سهم طراحی در تونل ها ۴۹% و در پل ها ۴۰%، سهم ساخت و اجرا به ترتیب ۳۱% و ۴۰% و سهم بهره برداری و نگهداری در هر دو ۲۰% بود. نتایج BWM نیز این الگو را تایید کرد و نشان داد در پل ها «ایمنی بلایای طبیعی» (۰.۰۸۹) و «کنترل کیفیت و بازرسی» (۰.۰۸۸) و در تونل ها «خروج اضطراری و امداد» (۰.۰۹۳) و «تهویه» (۰.۰۹۰) بالاترین وزن ها را دارند. این یافته ها بیانگر آن است که در پل ها باید بر مقاومت سازه ای و کیفیت مصالح تاکید شود، در حالی که در تونل ها توجه بیشتر به شرایط اضطراری و مدیریت حریق ضروری است.

کلیدواژه ها:

ایمنی پل ها ، ایمنی تونل ها ، تحلیل سلسله مراتبی ، روش بهترین–بدترین