مدیریت الهی در آموزه های دینی الگویی برای مدیریت انسانی در جهان معاصر

مفهوم «وظیفه» در ادبیات شرعی، عرفی و قانونی به معنای تکلیف الزام آور برای انسان است و به کاربردن آن در مورد خداوند صحیح نیست؛ زیرا افعال الهی بر اساس صفات کمالیه و خیر مطلق تحقق می یابند، نه از سر وظیفه مندی. پژوهش حاضر با هدف تبیین وظایف مدیریتی خداوند از منظر کلام اسلامی و با رویکرد علم مدیریت انجام شده است. در این مطالعه، مفاهیم بنیادین مدیریت شامل برنامه ریزی، سازماندهی، هدایت و نظارت با آموزه های کلامی پیرامون ربوبیت و تدبیر الهی تطبیق داده می شود. روش تحقیق توصیفی تحلیلی و مبتنی بر منابع کتابخانه ای است. یافته ها نشان می دهد که مدیریت الهی در مقایسه با نظام های انسانی دارای ویژگی هایی چون علم مطلق، عدالت و جامعیت در هدایت است و در دو سطح تکوینی (نظم و حفظ نظام خلقت) و تشریعی (هدایت و قانون گذاری برای انسان) ظهور می یابد. نتیجه به دست آمده بیانگر آن است که اصول مدیریت مدرن همچون هدف گذاری، کنترل و رهبری اثربخش در سطحی عالی و مطلق در ذات ربوبی تحقق یافته و ترکیب نگاه مدیریتی با آموزه های کلامی، مدیریت الهی را به الگویی کامل برای نظام های مدیریتی انسانی در ابعاد اخلاقی و راهبردی تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

مدیریت الهی ، وظایف مدیریتی خداوند ، کلام اسلامی ، علم مدیریت