مقایسه اثربخشی آموزش گروهی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی با درمان گروهی برنامه زمانی پارادوکس بر ابعاد خستگی و کیفیت خواب در زنان مبتلا به اختلال بی خوابی

هدف پژوهش حاضر، مقایسه اثربخشی آموزش گروهی کاهش استرس مبتنی بر ذهن آگاهی(MBSR) با درمان گروهی برنامه زمانی پارادوکس(PTTT) بر ابعاد خستگی و کیفیت خواب در زنان مبتلا به اختلال بی خوابی بود. طرح پژوهش، نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون –پس آزمون با پیگیری ۱ ماهه با دو گروه آزمایش و یک گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی زنان مبتلا به اختلال بی خوابی مراجعه کننده به مراکز خدمات روان شناختی منطقه ۳ شهر تهران در بهار سال ۱۴۰۳ بود. ۴۵ زن مبتلا به اختلال بی خوابی با نمونه گیری دردسترس انتخاب و به صورت تصادفی و برابر در گروهMBSR ، گروهPTTT و گروه کنترل انتساب یافتند. پروتکلMBSR طی ۸ جلسه ۹۰ دقیقه ای و پروتکلPTTT طی ۶ جلسه ۹۰ دقیقه ای انجام شد و اعضای گروه کنترل در لیست انتظار قرار گرفتند. آزمودنی ها در۳ مرحله با سیاهه چند بعدی خستگی و شاخص کیفیت خواب پیتسبورگ ارزیابی شدند. نتایج آزمون تحلیل واریانس اندازه گیری مکرر نشان دادMBSR وPTTT موجب کاهش ابعاد خستگی و بهبود کیفیت خواب می شوند و نتایج درمانی آن تا یک ماه پس از مداخله پایدار بود (p<۰/۰۵). همچنین،MBSR برای کاهش ابعاد خستگی وPTTT برای بهبود کیفیت خواب روش موثرتری بود .

کلیدواژه ها:

آموزش ذهن آگاهی ، درمان پارادوکس ، خستگی ، کیفیت خواب