<span dir="RTL" lang="FA">منطق عملکردی حکمرانان در فرآیند تحقق دولت اسلامی، بر مبنای رهیافت ساخت یابی در اندیشه سیاسی آیت الله خامنه ای

در مکتب آیت الله خامنه ای، دولت اسلامی حلقه ای کلیدی در زنجیره تمدن سازی اسلامی است؛ فرآیندی که بر پیوند عاملیت متعهد و ساختار مشروع استوار است. در این چارچوب، حکمرانی مومنانه، با اتکای به نظریه ساخت یابی، عامل اصلی تحول در مسیر تحقق عدالت، پیشرفت و جامعه توحیدی تلقی می شود. از این رو تحقق دولت اسلامی به عنوان یکی از مراحل بنیادین در منظومه نظری انقلاب اسلامی، مستلزم بازشناسی عمیق منطق عملکردی حکمرانان در نظام اسلامی است. این پژوهش با هدف تبیین «منطق عملکردی حکمرانان در فرآیند تحقق دولت اسلامی» به واکاوی اندیشه سیاسی آیت الله خامنه ای پرداخته و تلاش دارد با تکیه بر رهیافت نظری «ساخت یابی» آنتونی گیدنز، الگوی نظری جامعی برای تحلیل کنش حکمرانی اسلامی ارائه دهد. پرسش بنیادین تحقیق آن است که: الگوی عملکردی حکمرانان اسلامی در فرایند تحقق دولت اسلامی، در اندیشه آیت الله خامنه ای، بر چه منطقی استوار است و چگونه می توان آن را در چارچوب نظری ساخت یابی صورت بندی کرد؟ برای پاسخ به این مسئله، پژوهش از روش تحلیل مضمون بهره گرفته و با استخراج بیش از ۳۰۰ کد پایه از بیانات مقام معظم رهبری، سه سطح تحلیلی در عملکرد حکمران اسلامی شناسایی شده است: رفتار فردی (منش)، رفتار سازمانی (روش) و رفتار اجتماعی (کنش عمومی). یافته های تحقیق نشان می دهد که در اندیشه آیت الله خامنه ای، حکمران اسلامی عامل تحول سازی است که در نسبت توحیدی با خداوند، جامعه و ساختار سیاسی، به بازآفرینی و اصلاح نظام حکمرانی می پردازد. در سطح فردی، منش مبتنی بر تقوا، عدالت، ساده زیستی، و خودسازی اخلاقی، شالوده مشروعیت و تاثیرگذاری حکمران را می سازد. در سطح سازمانی، اصولی چون شفافیت، نظارت، شایسته سالاری، کارآمدی، و التزام به اسناد بالادستی، سازوکار اصلاح درون ساختاری را ممکن می سازد. در سطح اجتماعی نیز، شاخص هایی نظیر مشارکت پذیری، مردم داری، امیدآفرینی و عدالت محوری، بیانگر پیوند عمیق میان عاملیت حکمران و سرمایه اجتماعی هستند. دولت اسلامی از منظر آیت الله خامنه ای، زمانی تحقق می یابد که حکمرانان واجد منش دینی، روش کارآمد و کنش اجتماعی فعال باشند؛ و این الگوی سه سطحی، در تعامل مستمر با ساختارهای مشروع جمهوری اسلامی، عاملیت الهی را به محور تحقق تمدن نوین اسلامی تبدیل می کند.

کلیدواژه ها:

آیت الله خامنه ای ، حکمرانی اسلامی ، دولت اسلامی ، رفتار فردی ، رفتار سازمانی ، رفتار اجتماعی ، تحلیل مضمون ، رهیافت ساخت یابی ، اندیشه سیاسی