سکه دوزی سنتی کهن در تزیین جامگان زنان روستایی ایران با استناد به گنجینه موزه آستان قدس رضوی

صنایع دستی از مصادیق حفظ فرهنگ و سنت بومی هر جامعه است که نقش موثری در توانمندسازی اقتصادی، اجتماعی زنان روستایی و عشایر دارد. برای توانمندسازی زنان روستایی و نقش آنها در توسعه مناطق روستایی باید زمینه پرورش و عوامل محرک آنها شناسایی شود. یکی از صنایع دستی که زنان روستایی و عشایر برای تزیین جامگان خود استفاده می کنند هنر سکه دوزی است. سکه نه تنها ارزش بالایی در هویت بخشی به حکومت ها و دادوستد داشته بلکه این فلز ارزشمند به عنوان بخشی از تزیینات جامگان از جایگاه ویژه ای برخوردار بوده و تصویری از زندگی و فرهنگ و آداب رسوم البسه و تزیینات مرسوم هر دوره را به نمایش می گذارد. گنجینه موزه آستان قدس رضوی یکی از ارزشمندترین گنجینه فرهنگ و هنر ایران است. بخشی از این آثار جامگانی هستند که با سکه دوزی زینت شده اند. با توجه به تنوعی از جامگان سکه دوزی شده در موزه آستان قدس رضوی این پرسش مطرح می شود که سکه دوزی چه جایگاهی در تزیین جامگان زنان روستایی داشته است؟ هدف شناسایی جایگاه هنر سکه دوزی در تزیین جامگان زنان روستایی در ایران است. ماهیت این پژوهش توسعه ای و روش تحقیق آن توصیفی-تحلیلی و شیوه گردآوری اطلاعات کتابخانه ای، اسنادی و میدانی است. یافته های تحقیق نشان می دهند که کاربرد سکه دوزی در جامگان زنان تنوعی از انواع سکه، جنس و رنگمایه در بخش های مختلف جامه به همراه تزیینات همچون انواع سوزن دوزی مشهود است. این پوشش ها در مراسم و مناسبات خاص استفاده می شده است.

کلیدواژه ها:

صنایع دستی ایران ، زنان روستایی ، سکه دوزی ، تزیین جامگان