تحلیلی بر تحولات دانش بومی زنان روستایی در دو نسل (مطالعه موردی روستاهای شهرستان تربت جام)

اهمیت دانش بومی در فرایند توسعه ی پایدار و روند تغییرات اجتماعی در زنان روستایی سبب شد تا تحول دانش بومی در زنان مورد بررسی قرار گیرد. تحقیق با هدف مقایسه دانش بومی زنان در دو نسل متفاوت یعنی نسل جدید زنان کمتر از ۳۵ سال و نسل قدیم زنان بیش از ۵۰ سال در فعالیت های مختلف کشاورزی و صنایع دستی زنان روستایی شهرستان تربت جام، انجام گرفت. در این پژوهش از روش های تحقیق کمی و کیفی بهره گرفته شد. بر اساس فرمول کوکران تعداد افراد نمونه ۳۹۰ نفر تعیین شد. برای سنجش متغیرها از مقیاس لیکرت پنج گزینه ای و برای پایایی از آلفای کرونباخ استفاده شد. رتبه بندی داده ها با توجه به رتبه ای بودن متغیرها با آزمون رتبه بندی فریدمن انجام شد. برای آزمون فرضیه ها از تحلیل واریانس یک طرفه استفاده شد. یافته های پژوهش بیانگر بروز تغییرات بین نسلی در میزان دانش بومی زنان بود. نتایج نشان می دهد بین میزان دانش بومی زنان در فعالیت های کشاورزی در بین دو نسل تفاوت معناداری وجود داشت. نسل جدید دانش کمتری در فعالیت های مختلف زراعی و دامی داشتند. بیشترین مهارت در دو نسل در زمینه ی تهیه ی لبنیات و شیردوشی و کمترین میزان مهارت در شناخت بیماری های دامی بود. بین میزان دانش بومی زنان در فعالیت های صنایع دستی در بین دو نسل نیز تفاوت معناداری مشاهده شد. بیشترین مهارت زنان در صنایع دستی به ترتیب قالی بافی و تولید مشک بود که مهارت زنان مسن بسیار بیشتر از زنان نسل جوان بود.

کلیدواژه ها:

دانش بومی ، زنان روستایی ، کشاورزی ، صنایع دستی ، شهرستان تربت جام