تحلیل ترافیکی شبکه توزیع انتشار ذرات معلق؛ از شناسایی محدوده های بحرانی تا تدوین راهکارهای مدیریتی جهت کاهش آلودگی هوا (مطالعه موردی: شهر اصفهان)

ذرات معلق به دلیل پیامدهای مخرب بر سلامت و نقش محوری در بروز بیماری های غیرواگیر از خطرناک ترین آلاینده های کلان شهرها محسوب می شوند که بخش عمده ای از آنها توسط منابع متحرک تولید می شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل فضایی-ترافیکی توزیع انتشار ذرات معلق در شبکه معابر شهر اصفهان به منظور شناسایی کانون های بحرانی و تدوین راهکارهای اقدام محور و مدیریتی برای کاهش آلودگی هوا انجام شده است. این پژوهش با رویکردی توصیفی-تحلیلی و کاربردی بر پایه داده های مرجع و مقادیر انتشار برآورد شده در مطالعات پیشین استوار است. در این راستا با بهره گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی در نرم افزار ArcGIS Pro توزیع مکانی انتشار ذرات معلق ناشی از تردد گونه های مختلف حمل و نقلی بر روی ساختار شبکه معابر و رینگ های شهری اصفهان پیاده سازی و مدل سازی شد. تحلیل های فضایی نشان می دهد که انتشار ذرات معلق در شبکه معابر دارای توزیع یکنواخت نیست؛ بلکه تردد گونه های مختلف ناوگان در بستر فضایی شهر منجر به شکل گیری کانون های بحرانی متفاوتی در تقاطع ها و رینگ های خاص شهری شده است. جانمایی و انطباق این کانون ها بر روی نقشه های ترافیکی گلوگاه های اصلی انتشار را در نواحی پرتراکم و مسیرهای کلیدی شبکه معابر اصفهان آشکار ساخت. مدیریت موثر آلودگی هوا نیازمند گذار از سیاست های عام و یکپارچه به سمت مداخلات مکان محور در برنامه ریزی ترافیک است. بر اساس محدوده های بحرانی شناسایی شده، برنامه اقدام در سه سطح راهبردی تدوین گردید: ۱) راهکارهای جایگزینی جابجایی، ۲) راهکارهای نوسازی و بهسازی، و ۳) راهکارهای قانونی مدیریتی.

کلیدواژه ها:

ذرات معلق ، توزیع مکانی ، شبکه معابر شهری ، محدوده های بحرانی ، راهکارهای مدیریتی ، آلودگی هوا