توزیع مکانی ذرات معلق انتشاریافته از حمل و نقل شهری و انطباق آن با داده های ایستگاه های پایش کیفیت هوا: چالشی بر سهم بندی منابع آلاینده مطالعه موردی کلان شهر اصفهان

ذرات معلق به عنوان یکی از مخرب ترین آلاینده های هوا برای سلامت انسان شناخته می شوند. مطالعات پیشین در کلان شهر اصفهان سهم منابع متحرک در انتشار این آلاینده را در حدود ۳۳ تا ۵۳ درصد برآورد کرده اند. با این حال به نظر می رسد ارزیابی دقیق تر این سهم نیازمند بررسی های مکان محور است. پژوهش حاضر با هدف بررسی توزیع مکانی ذرات معلق ناشی از حمل و نقل و تطابق آن با غلظت ثبت شده در ایستگاه های سنجش کیفیت هوا انجام شده است. با استفاده از داده های دقیق انتشار ذرات معلق انتشار یافته از انواع گونه های حمل و نقل شهری و مطالعات جامع حمل و نقل، اصفهان نقشه توزیع مکانی ذرات معلق در شبکه معابر مدل سازی شد. سپس میانگین سالانه غلظت ذرات معلق در ایستگاه های کیفیت هوا با مقادیر انتشار یافته در شعاع موثر آنها مورد تطابق قرار گرفت. نتایج نشان دهنده همبستگی بالای فضایی میان توزیع آلاینده های ناشی از حمل و نقل شهری و غلظت ثبت شده در ایستگاه ها است. این انطباق قوی سهم بندی های پیشین را به چالش کشیده و نشان می دهد تاثیرپذیری کیفیت هوای شهری از حمل و نقل ممکن است بسیار فراتر از برآوردهای موجود باشد. در این راستا بازنگری در روش های تعیین سهم منابع آلاینده با رویکردهای مکان محور پیشنهاد می شود.

کلیدواژه ها:

توزیع مکانی ذرات معلق ، شاخص غلظت ، ضریب همبستگی ، منابع آلاینده ، PM۱