اثر ضد باکتریایی عصاره گیاه تلخه بیان (Sophora alopecuroides) در کنترل زیستی باکتری بیماری زای گیاهی (Pectobacterium carotovorum) در شرایط آزمایشگاه

مدیریت آفات و بیماریهای گیاهی از چالشهای اصلی کشاورزی مدرن و مدیریت حفاظت از محیط زیست است. بدیهی است که استفاده گسترده از آفت کشهای شیمیایی و آنتی بیوتیکها با مخاطرات زیست محیطی و بهداشتی همراه است. باکتری Pectobacterium carotovorum از عوامل خسارت زای مهم در محصولات کشاورزی به ویژه سیب زمینی است. در این راسته استفاده از جایگزینهای زیستی نظیر عصاره های گیاهی به دلیل خاصیت زیست تخریب پذیری اهمیت ویژه ای یافته است. گیاه تلخه بیان (Sophora alopecuroides) به دلیل ترکیبات فیتوشیمیایی پتانسیل بالایی در کنترل زیستی دارد. در این پژوهش تاثیر ضدباکتریایی عصاره الکلی گیاه تلخه بیان در غلظت های ۰.۰۶۲۵، ۰.۱۲۵، ۰.۲۵ و ۰.۵ از غلظت پایه بر باکتری P. carotovorum بررسی شد. اثر بازدارندگی عصاره به روش انتشار دیسک و حداقل غلظت بازدارندگی (MIC) با استفاده از اسپکتروفتومتری در طول موج ۶۰۰ نانومتر ارزیابی گردید. تحلیل آماری داده ها با استفاده از نرم افزار SAS و روش حداقل تفاوت معنی دار (LSD) انجام شد. نتایج نشان داد که عصاره الکلی تلخه بیان دارای فعالیت مهاری قابل توجهی بر باکتری مورد مطالعه است؛ به طوری که با افزایش غلظت عصاره قطر هاله بازدارندگی به طور معنی داری در سطح ۵ درصد افزایش یافت. اثر بازدارندگی از رشد باکتری در غلظت پایه عصاره و رقت های سریالی بررسی شده به ترتیب ۶۲، ۵۹، ۴۶، ۳۰ و ۲۰ درصد نسبت به شاهد مثبت (آنتی بیوتیک جنتامایسین) بود. تفاوت های معنی دار میان تیمارها تایید کرد که اثر مهاری این عصاره کاملا وابسته به غلظت است. این یافته ها حاکی از پتانسیل بالای عصاره تلخه بیان به عنوان یک عامل کنترل کننده طبیعی و جایگزینی سازگار با محیط زیست برای ترکیبات شیمیایی در مدیریت بیماری های باکتریایی گیاهی است و می تواند راهکاری موثر در راستای کشاورزی پایدار و حفاظت از محیط زیست باشد.

کلیدواژه ها:

کنترل زیستی ، Pectobacterium carotovorum ، Sophora alopecuroides ، کشاورزی پایدار ، آلودگی محیط زیست ، عصاره