نقش آموزش HSE در ارتقای سواد محیط زیستی و رفتارهای ایمنی

این پژوهش با هدف واکاوی نقش آموزش های نظام سلامت ایمنی و محیط زیست (HSE) در ارتقای سواد محیط زیستی، بهبود درک ریسک و اصلاح رفتارهای ایمنی در سطوح فردی و سازمانی انجام شد. مطالعه حاضر یک «مرور تحلیلی» است که با جستجوی سیستماتیک در پایگاه های داده معتبر نظیر سیویلیکا، جهاد دانشگاهی، مجله نور و ایران (پی پیر) در بازه زمانی ۱۳۸۵ تا ۱۴۰۵ صورت گرفت. مقالات منتخب بر اساس معیارهای ورود و خروج از نظر ارتباط با مولفه های آموزش HSE، سواد محیط زیستی، درک ریسک و رفتارهای ایمنی تحلیل محتوا شدند. نتایج نشان دهنده یک هم افزایی منطقی و پیوسته میان آموزش های HSE و تغییرات رفتاری است که در سه محور کلیدی تبیین می شود: ۱. ارتقای سواد محیط زیستی: آموزش های HSE با عبور از آموزش های سطحی، آگاهی، نگرش و مسئولیت پذیری افراد را نسبت به زیست بوم افزایش داده و شهروندی زیست محیطی را نهادینه می کند. ۲. بهبود درک ریسک: آموزش های مبتنی بر سناریو و تحلیل تجربی قدرت کالیبراسیون «ذهنی» افراد را در شناسایی مخاطرات پنهان افزایش داده و مانع از بروز خطاهای ناشی از خوش بینی کاذب می گردد. ۳. تقویت رفتارهای ایمنی: آموزش اثربخش رفتارهای ایمنی را از سطح تبعیت اجباری به سطح مشارکت داوطلبانه ارتقا می دهد که این امر پایداری فرهنگ ایمنی را در بلندمدت تضمین می کند. آموزش HSE نه یک الزام فنی بلکه یک ابزار استراتژیک برای ایجاد تحول شناختی و رفتاری است. یافته ها موید آن است که سازمان های پیشرو با ادغام آموزش های HSE در فرهنگ سازمانی، زنجیره ای از دانش، درک صحیح ریسک و رفتار مسئولانه ایجاد کرده اند. این پژوهش بر لزوم بازنگری در مدل های آموزشی سنتی و گذار به سمت آموزش های مبتنی بر صلاحیت و تجربی جهت دستیابی به توسعه پایدار تاکید دارد.

کلیدواژه ها:

آموزش HSE ، سواد محیط زیستی ، درک ریسک ، رفتار ایمنی ، توسعه پایدار