ارزیابی توزیع مکانی سرب در خاکهای اطراف نیروگاه برق شاهرود

تجمع عناصر آلاینده فلزی در خاکهای اطراف در شمار ملاحظات زیست محیطی مهم در احداث و فعالیت نیروگاه های برق قرار دارد. در این پژوهش، غلظت کل عنصر سنگین سرب به عنوان یکی از آلاینده های معدنی رایج در دود خروجی از دودکش کارخانه های صنعتی و نیز اگزوز خودروها در ۳۰ نمونه خاک برداشت شده از لایه سطحی اراضی واقع در مجاورت نیروگاه برق شهید بسطامی شاهرود و جاده پرتردد تهران-مشهد بررسی شد. پس از آماده سازی نمونه ها و اندازه گیری غلظت سرب در آنها، شاخص های آماری متداول محاسبه شد و الگوی توزیع مکانی این متغیر در محیط نرم افزاری ArcGIS بررسی شد. نتایج گویای آن بود که غلظت عنصر سرب در خاک های منطقه مورد مطالعه با داشتن میانگینی برابر با ۲۴/۵۰ بین ۳/۵۰ تا ۴۱/۴۰ میلی گرم بر کیلوگرم خاک متغیر بود. بررسی الگوی تغییرپذیری مکانی غلظت این آلاینده در خاک های منطقه مورد مطالعه نشان داد که پهنه های دارای بیشترین مقادیر این عنصر در نزدیکی جاده و نیروگاه قرار داشتند و با افزایش فاصله از این دو منبع نقطه ای ایجاد، آلودگی غلظت سرب در خاک نیز روندی کاهشی را سپری کرده است. این مشاهدات موید نقش فعالیت های صنعتی انجام گرفته در نیروگاه برق و نیز ترافیک جاده ای در افزایش غلظت سرب در خاک های مورد مطالعه است. با این وجود، مقایسه شاخص های آماری غلظت سرب در خاک های مورد مطالعه با حد استاندارد آلایندگی این عنصر در خاک های کشور بیانگر آن است که خاک های اطراف نیروگاه برق شاهرود از نظر سرب غیرآلوده محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

آلودگی خاک ، تخریب ، اراضی ، ترافیک جاده ای ، عناصر سنگین