بازنمایی و ادراک اجتماعی آلودگی هوا در میان شهروندان یک مطالعه کیفی با رویکرد تحلیل مضمون

آلودگی هوا یکی از مهمترین مسائل زیست محیطی و بهداشتی در شهرهای معاصر است که علاوه بر پیامدهای جسمی، دارای ابعاد اجتماعی و ادراکی پیچیده ای نیز می باشد. پژوهش حاضر با هدف تبیین ادراک و بازنمایی اجتماعی آلودگی هوا در میان شهروندان انجام شده است. این مطالعه با رویکرد کیفی و روش تحلیل مضمون و با مشارکت ۴۵ نفر از شهروندان انجام شد. داده ها از طریق مصاحبه های نیمه ساختاریافته گردآوری و با استفاده از روش تحلیل مضمون در قالب مراحل کدگذاری اولیه، جست وجوی مضامین، بازبینی و تعریف مضامین تحلیل شدند. یافته ها نشان داد که ادراک شهروندان از آلودگی هوا در چهار مضمون اصلی شامل «زیست در آلودگی هوا»، «عادی سازی آلودگی»، «بحران اعتماد نهادی» و «درماندگی اجتماعی» سازماندهی می شود. نتایج بیانگر آن است که آلودگی هوا از یک مسئله صرفا زیست محیطی به یک پدیده اجتماعی ادراکی تبدیل شده که در سطح زندگی روزمره، اعتماد نهادی و کنش اجتماعی بازتولید می شود. در نهایت یافته ها بر ضرورت توجه به ابعاد اجتماعی و ادراکی در کنار راهکارهای فنی برای مدیریت آلودگی هوا تاکید دارند.

کلیدواژه ها:

آلودگی هوا ، ادراک اجتماعی ، تحلیل مضمون ، شهروندان