کاهش COD پساب اسیدی تولید انیدرید فتالیک از طریق بازیابی فوماریک اسید

پساب اسیدی حاصل از واحدهای تولید انیدرید فتالیک به دلیل دارا بودن ترکیبات آلی مقاوم به ویژه مشتقات اسیدی، از جمله جریان های آلاینده صنعتی با بار آلودگی شیمیایی بالا محسوب می شود و تخلیه مستقیم آن می تواند پیامدهای زیست محیطی قابل توجهی به همراه داشته باشد. در این میان، وجود مالئیک اسید در این پساب، علاوه بر نقش آن در افزایش COD، ظرفیتی بالقوه برای تبدیل به ترکیبی با ارزش افزوده نظیر فوماریک اسید فراهم می کند. از این رو هدف این پژوهش بررسی امکان کاهش COD پساب اسیدی تولید انیدرید فتالیک از طریق بازیابی فوماریک اسید و ارائه رویکردی هم زمان برای کاهش آلودگی و بازیافت ماده ارزشمند است. در این مطالعه فرایند ایزومریزاسیون کاتالیستی مالئیک اسید موجود در پساب با استفاده از کاتالیست همگن تیواوره مورد بررسی قرار گرفت. به منظور ارزیابی اثر متغیرهای عملیاتی، پارامترهای pH، دما و غلظت کاتالیست به عنوان عوامل اصلی فرایند انتخاب شدند و طراحی آزمایش ها با استفاده از روش سطح پاسخ و طرح Box-Behnken انجام گرفت. همچنین به منظور تحلیل آماری داده ها مدل سازی و تعیین شرایط بهینه از آزمون ANOVA بهره گرفته شد. شاخص های اصلی، ارزیابی میزان بازیابی فوماریک اسید و درصد کاهش COD پساب بودند. نتایج نشان داد که شرایط عملیاتی فرایند تاثیر معنی داری بر بازده بازیابی و کاهش بار آلودگی پساب دارد. در شرایط بهینه، که در محدوده دمای حدود ۷۰ درجه سانتی گراد، pH حدود ۱.۵ و غلظت مناسب کاتالیست حاصل شد، بازده بازیابی فوماریک اسید به حدود ۸۵ درصد و کاهش COD به حدود ۷۰ درصد رسید. این یافته ها نشان می دهد که تبدیل مالئیک اسید به فوماریک اسید علاوه بر تولید یک محصول ارزشمند می تواند به عنوان روشی موثر برای کاهش آلودگی پساب اسیدی صنایع تولید انیدرید فتالیک مورد استفاده قرار گیرد. در مجموع این فرایند رویکردی کاربردی، اقتصادی و زیست محیطی برای مدیریت و ارزش افزایی پساب صنعتی ارائه می دهد.

کلیدواژه ها:

پساب ، صنعتی ، آلودگی زیست محیطی ، کاهش ، COD ، تصفیه پساب ، بازیابی فوماریک اسید ، مدیریت پسماند ، صنعت