تدوین راهبردهای مدیریت پسماندهای ساختمانی در شهر اهواز با رویکرد تحلیل SWOT

افزایش فعالیت های ساخت و ساز در شهرهای در حال توسعه موجب رشد قابل توجه حجم پسماندهای ساختمانی و تخریب شده و مدیریت صحیح این پسماندها را به یکی از چالش های مهم مدیریت شهری تبدیل کرده است. شهر اهواز نیز به عنوان یکی از کلان شهرهای جنوب ایران با حجم قابل توجهی از نخاله های ساختمانی مواجه است که در صورت مدیریت نامناسب می تواند پیامدهای زیست محیطی، اقتصادی و اجتماعی متعددی به همراه داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف تحلیل وضعیت مدیریت پسماندهای ساختمانی در شهر اهواز و ارائه راهبردهای مناسب برای بهبود آن با استفاده از مدل تحلیل راهبردی SWOT انجام شده است. در این مطالعه عوامل داخلی و خارجی موثر بر مدیریت پسماند ساختمانی از طریق بررسی منابع علمی اسناد موجود و نظر سنجی از ۳۵ نفر از خبرگان حوزه مدیریت شهری، محیط زیست و مهندسی عمران شناسایی شدند. در ادامه این عوامل در قالب نقاط قوت، ضعف، فرصت ها و تهدیدها طبقه بندی و بر اساس آنها راهبردهای مناسب تدوین گردید. نتایج پژوهش نشان داد که وجود نیروی انسانی متخصص، چارچوب های قانونی مرتبط با مدیریت پسماند و برخی زیرساخت های موجود از مهم ترین نقاط قوت این حوزه محسوب می شوند در حالی که ضعف در هماهنگی نهادی، کمبود زیرساخت های بازیافت، نظارت ناکافی و تخلیه غیر مجاز نخاله ها از جمله مهم ترین نقاط ضعف به شمار می آیند. همچنین فرصت هایی نظیر توسعه فناوری های بازیافت، افزایش توجه به اقتصاد چرخشی و امکان مشارکت بخش خصوصی در کنار تهدیدهایی همچون رکود ساخت و ساز، محدودیت منابع مالی و چالش های فرهنگی در استفاده از مصالح بازیافتی شناسایی شد. بر اساس نتایج ماتریس SWOT مجموعه ای از راهبردهای تهاجمی، تجدید نظر گرایانه، رقابتی و تدافعی برای بهبود مدیریت پسماند ساختمانی شهر اهواز ارائه گردید. در مجموع استقرار مدیریت یکپارچه، توسعه زیرساخت های بازیافت، تقویت نظارت و فرهنگ سازی عمومی از مهم ترین اقدامات پیشنهادی برای حرکت به سمت مدیریت پایدار پسماندهای ساختمانی در این شهر محسوب می شوند.

کلیدواژه ها:

پسماند ساختمانی ، مدیریت پسماند ، تحلیل SWOT ، اهواز